Diederik Kraaijpoel herdacht

Gezien van de Riet

Diederik Kraaijpoel Wotan's throne (Grand Canyon) inkt/potlood/acryl op papier 48,5x63cm

Diederik Kraaijpoel   Wotan’s throne (Grand Canyon)   inkt/potlood/acryl op papier   48,5x63cm

Velen kennen Diederik Kraaijpoel wel, de roemruchte, unieke voorvechter van een nieuw realisme in Nederland. In 1989 verscheen zijn boek ‘De Nieuwe Salon’ waarin het establishment van het (post)modernisme op geestige en doeltreffende wijze in z’n hemd gezet werd.
Diederik was docent met een scherp oog en hij keek daarbij verder dan zijn eigen schilderwijze. Hij was schilder en tekenaar van indrukwekkende romantische landschappen, geïnspireerd door Caspar David Friedrich en de Amerikaanse subliemen als Frederic Church. Hij was schrijver van boeken die allemaal tot de bagage van zichzelf respecterende kunstenaars en kunsthistorici horen. Hij maakte waar wat hij altijd beweerde: bij het beoordelen van kunst gaat het niet om smaak, maar om inzicht. Inzicht in de werking van beeldelementen.

Diederik Kraaijpoel Aangroeisels (Sevilla) inkt/acryl op papier 25,5x33cm

Diederik Kraaijpoel   Aangroeisels (Sevilla)   inkt/acryl op papier   25,5x33cm

In 1989 werkte ik als sociologe in Bolivia en las daar ‘De Nieuwe Salon’. Het was opwindend maar ik schoot ook telkens in de lach. Eindelijk iemand die zei waar het op stond.’s Avonds studeerde ik aan de kunstacademie in La Paz en ik probeerde er de Hollandse modernistische afkeer van realisme uit te leggen, maar het was niet te doen, die malligheid was niet te bevatten. In Bolivia was iedere kunstuiting goed als de kwaliteit maar goed was.

Gezien van de Riet Meertje in de Pyreneeen tempera/olie/paneel 23,5x30cm

Gezien van de Riet   Meertje in de Pyreneeen   Tempera/olie/paneel   23,5x30cm

Terug in Nederland ontmoette ik Diederik voor het eerst in galerie Vieleers, waar hij het openingswoord voor Hermann Markard’s expositie sprak. Ik zag er meteen een mooi artikel in voor het blad PALET en vroeg hem dat te schrijven. Ik vertelde ook over mijn Boliviaanse ervaringen. Met ironie verkondigde hij later dat zelfs in Bolivia zijn boek gelezen werd. Later vertrouwde hij me toe dat hij zich toen afvroeg: “Wie is toch dat vrouwtje?” Typisch Diederik.
Daarna zou ik foto’s van mijn Boliviaanse kunstwerken laten zien, maar ik liet de map in de auto liggen, natuurlijk. Toen Diederik vroeg: “Waar is je map? Soms een aanval van bescheidenheid?” moest ik wel. Er vloeide een fijne periode uit voort. Eens in de zoveel tijd ging ik met mijn werk naar Diederik’s atelier voor een heuse masterclass. Het werd een vriendschap. Ik heb heel veel geleerd, heel andere dingen dan op de academie in Bolivia waar ik trouwens ook met veel dankbaarheid op terug kijk.

Bij Diederik thuis, 2008, L: Yolanda Kraaijpoel, M: Gezien van de Riet, R: Diederik Kraaijpoel

Bij Diederik thuis, 2008, Yolanda Kraaijpoel, Gezien van de Riet, Diederik Kraaijpoel

Een paar jaar geleden overleed Diederik en Kunstzaal van Heijningen gaf me de gelegenheid iemand uit te nodigen om samen mee te exposeren. Ik koos het werk van Diederik om hem te eren. En er werden nog twee vrienden van Diederik uitgenodigd, Annet Hiltermann en Jan van Loon. Een andere vriend van Diederik opent de expositie: Tom Hageman, directeur en oprichter van de Klassieke Academie, waarbij ook Diederik betrokken was.

Annet Hiltermann Lac des Seracs met moerasje (boven Aosta) acryl

Annet Hiltermann   Lac des Seracs bij Aosta   acryl

De expositie vindt plaats in Kunstzaal van Heijningen, een van de eerste galeries voor realisme. Leo van Heijningen is kunsthistoricus én afgestudeerd aan de Koninklijke Academie van Beeldende Kunsten. Een zeldzame combinatie.

Leo van Heijningen over Diederik:
“Diederik Kraaijpoel wordt als schilder gerekend tot de aartsvaders van de ‘Noordelijke realisten’. Als docent aan de Groningse kunstacademie Minerva, benadrukte hij de ambachtelijke kant van het schilderen en besteedde veel aandacht aan oude en nieuwe schildertechnieken en het werken naar de waarneming. Verder publiceerde Kraaijpoel polemische beschouwingen over kunst, waarin hij zich een pleitbezorger voor de figuratieve kunst betoonde: ‘De nieuwe salon’ uit 1989 was zijn meest spraakmakende boek. Daarnaast was hij als adviseur betrokken bij de totstandkoming van Museum de Buitenplaats in Eelde en bij de oprichting van de Klassieke Academie in Groningen. Diederik schilderde en tekende naar de natuur, met als favoriete onderwerpen dieren, planten, bomen en vooral onherbergzame landschappen. Zelf zei hij daar over: “Maar u weet, een melodie in mineur verschaft de diepste troost.” Op deze tentoonstelling kunt u behalve Kraaijpoels werk ook werken zien van drie andere kunstenaars, die Diederik als voormalig docent, collega of inspirator graag de eer willen bewijzen die hem toekomt. Alle drie zijn ooit dank zij bemiddeling van Diederik Kraaijpoel een samenwerking aangegaan met onze galerie.”

Een mooi moment in kunstenland! Opening: zaterdag 12 maart om 16.00 uur.

Jan van Loon Stilte Olieverf op doek 80x80cm

Jan van Loon Stilte   Olieverf op doek   80x80cm

DIEDERIK KRAAIJPOEL (1928 –2012), ANNET HILTERMANN, JAN VAN LOON, GEZIEN VAN DE RIET
De expositie duurt van 12 maart – 3 april
Kunstzaal van Heijningen, Noordeinde 152, Den Haag
Open: woensdag t/m zondag 12.00 – 17.30
Tel. 070-3459053
www.kunstzaalvanheijningen.nl