Diederik Kraaijpoel herdacht

Gezien van de Riet

Diederik Kraaijpoel Wotan's throne (Grand Canyon) inkt/potlood/acryl op papier 48,5x63cm

Diederik Kraaijpoel   Wotan’s throne (Grand Canyon)   inkt/potlood/acryl op papier   48,5x63cm

Velen kennen Diederik Kraaijpoel wel, de roemruchte, unieke voorvechter van een nieuw realisme in Nederland. In 1989 verscheen zijn boek ‘De Nieuwe Salon’ waarin het establishment van het (post)modernisme op geestige en doeltreffende wijze in z’n hemd gezet werd.
Diederik was docent met een scherp oog en hij keek daarbij verder dan zijn eigen schilderwijze. Hij was schilder en tekenaar van indrukwekkende romantische landschappen, geïnspireerd door Caspar David Friedrich en de Amerikaanse subliemen als Frederic Church. Hij was schrijver van boeken die allemaal tot de bagage van zichzelf respecterende kunstenaars en kunsthistorici horen. Hij maakte waar wat hij altijd beweerde: bij het beoordelen van kunst gaat het niet om smaak, maar om inzicht. Inzicht in de werking van beeldelementen.

Diederik Kraaijpoel Aangroeisels (Sevilla) inkt/acryl op papier 25,5x33cm

Diederik Kraaijpoel   Aangroeisels (Sevilla)   inkt/acryl op papier   25,5x33cm

In 1989 werkte ik als sociologe in Bolivia en las daar ‘De Nieuwe Salon’. Het was opwindend maar ik schoot ook telkens in de lach. Eindelijk iemand die zei waar het op stond.’s Avonds studeerde ik aan de kunstacademie in La Paz en ik probeerde er de Hollandse modernistische afkeer van realisme uit te leggen, maar het was niet te doen, die malligheid was niet te bevatten. In Bolivia was iedere kunstuiting goed als de kwaliteit maar goed was.

Gezien van de Riet Meertje in de Pyreneeen tempera/olie/paneel 23,5x30cm

Gezien van de Riet   Meertje in de Pyreneeen   Tempera/olie/paneel   23,5x30cm

Terug in Nederland ontmoette ik Diederik voor het eerst in galerie Vieleers, waar hij het openingswoord voor Hermann Markard’s expositie sprak. Ik zag er meteen een mooi artikel in voor het blad PALET en vroeg hem dat te schrijven. Ik vertelde ook over mijn Boliviaanse ervaringen. Met ironie verkondigde hij later dat zelfs in Bolivia zijn boek gelezen werd. Later vertrouwde hij me toe dat hij zich toen afvroeg: “Wie is toch dat vrouwtje?” Typisch Diederik.
Daarna zou ik foto’s van mijn Boliviaanse kunstwerken laten zien, maar ik liet de map in de auto liggen, natuurlijk. Toen Diederik vroeg: “Waar is je map? Soms een aanval van bescheidenheid?” moest ik wel. Er vloeide een fijne periode uit voort. Eens in de zoveel tijd ging ik met mijn werk naar Diederik’s atelier voor een heuse masterclass. Het werd een vriendschap. Ik heb heel veel geleerd, heel andere dingen dan op de academie in Bolivia waar ik trouwens ook met veel dankbaarheid op terug kijk.

Bij Diederik thuis, 2008, L: Yolanda Kraaijpoel, M: Gezien van de Riet, R: Diederik Kraaijpoel

Bij Diederik thuis, 2008, Yolanda Kraaijpoel, Gezien van de Riet, Diederik Kraaijpoel

Een paar jaar geleden overleed Diederik en Kunstzaal van Heijningen gaf me de gelegenheid iemand uit te nodigen om samen mee te exposeren. Ik koos het werk van Diederik om hem te eren. En er werden nog twee vrienden van Diederik uitgenodigd, Annet Hiltermann en Jan van Loon. Een andere vriend van Diederik opent de expositie: Tom Hageman, directeur en oprichter van de Klassieke Academie, waarbij ook Diederik betrokken was.

Annet Hiltermann Lac des Seracs met moerasje (boven Aosta) acryl

Annet Hiltermann   Lac des Seracs bij Aosta   acryl

De expositie vindt plaats in Kunstzaal van Heijningen, een van de eerste galeries voor realisme. Leo van Heijningen is kunsthistoricus én afgestudeerd aan de Koninklijke Academie van Beeldende Kunsten. Een zeldzame combinatie.

Leo van Heijningen over Diederik:
“Diederik Kraaijpoel wordt als schilder gerekend tot de aartsvaders van de ‘Noordelijke realisten’. Als docent aan de Groningse kunstacademie Minerva, benadrukte hij de ambachtelijke kant van het schilderen en besteedde veel aandacht aan oude en nieuwe schildertechnieken en het werken naar de waarneming. Verder publiceerde Kraaijpoel polemische beschouwingen over kunst, waarin hij zich een pleitbezorger voor de figuratieve kunst betoonde: ‘De nieuwe salon’ uit 1989 was zijn meest spraakmakende boek. Daarnaast was hij als adviseur betrokken bij de totstandkoming van Museum de Buitenplaats in Eelde en bij de oprichting van de Klassieke Academie in Groningen. Diederik schilderde en tekende naar de natuur, met als favoriete onderwerpen dieren, planten, bomen en vooral onherbergzame landschappen. Zelf zei hij daar over: “Maar u weet, een melodie in mineur verschaft de diepste troost.” Op deze tentoonstelling kunt u behalve Kraaijpoels werk ook werken zien van drie andere kunstenaars, die Diederik als voormalig docent, collega of inspirator graag de eer willen bewijzen die hem toekomt. Alle drie zijn ooit dank zij bemiddeling van Diederik Kraaijpoel een samenwerking aangegaan met onze galerie.”

Een mooi moment in kunstenland! Opening: zaterdag 12 maart om 16.00 uur.

Jan van Loon Stilte Olieverf op doek 80x80cm

Jan van Loon Stilte   Olieverf op doek   80x80cm

DIEDERIK KRAAIJPOEL (1928 –2012), ANNET HILTERMANN, JAN VAN LOON, GEZIEN VAN DE RIET
De expositie duurt van 12 maart – 3 april
Kunstzaal van Heijningen, Noordeinde 152, Den Haag
Open: woensdag t/m zondag 12.00 – 17.30
Tel. 070-3459053
www.kunstzaalvanheijningen.nl

TRAC2014. Beweging!

Gezien van de Riet

“Het lijkt wel weer de tijd van de impressionisten!” zo was te horen op ‘The Representational Art Conference’, TRAC2014, maart dit jaar in Californië. Ik nam deel aan dit hartverwarmende en verrijkende evenement, reeds het tweede, dat georganiseerd was door de California Lutheran University. Michael Pearce en Michael Lynn Adams waren de leidende figuren. Het ging over de betekenis van realistische kunst vandaag. Zo’n 350 deelnemers – kunstenaars, filosofen, docenten, kunsthistorici, publicisten, galeriehouders en verzamelaars – woonden lezingen, panels en demonstraties bij. Ze kwamen uit de VS en Europa. Het werd al de ‘belangrijkste beweging in de kunstwereld van vandaag’ genoemd.

TRAC2014

michael lynn adams en michael pearce

Michael Lynn Adams en Michael Pearce

Brandon Kralik

Brandon Kralik

Het moment
Brandon Kralik, schilder, schrijver (Huffington Post):
“We zijn nu op het punt gekomen dat er een grote groep goed getrainde jonge schilders is. Dit is het perfecte moment om te gaan discussiëren over inhoud, betekenis en filosofie. TRAC2014 is hét forum voor zulke discussies.”

Demonstraties
Jeremy Lipking was een van de kunstenaars die demonstraties gaven:

Jeremy Lipking fasen

Jeremy Lipking fasen

Nu kon je zien wat een afbeelding niet kan tonen:

palet

palet

hij mengde de ene na andere nuance aan op zijn palet, en al de toetsen naast elkaar sloten perfect op elkaar aan, als een ononderbroken melodie. Een ware meester!

Strategie
Ook strategie kwam aan bod bij monde van Peter Trippi, eindredacteur van het kunstblad The Fine Art Connoisseur. De vraag is: hoe verwerven we een plek op allerlei niveaus, denk aan musea, media of kunstgeschiedenis. Veel mensen weten immers nog te weinig van ons bestaan. Dan is samenwerking noodzakelijk, en, kunstenaars denk er om, praat dan even niet over het gebruik van foto’s, of losse versus gladde toets, want binnen 5 minuten vliegen jullie elkaar in de haren en wordt het nooit wat met de representatieve kunst! Denk aan het grotere publiek, die interesseert zich niet voor haarkloverijen. Verover het publiek!

Peter Trippi en Teresa Oaxaca

Toekomst
Nog een greep uit de vele thema’s: wat is de betekenis van realistische kunst, wat is kitsch? Roger Scruton – bekend van de BBC-film ‘Why Beauty Matters’ – en Odd Nerdrum hielden een samenspraak. Ze ontvingen een staande ovatie en met groot enthousiasme nam iedereen afscheid, want, er werd een TRAC2015 in het vooruitzicht!

odd nerdrum, roger scruton

Odd Nerdrum en Roger Scruton

Reacties
“I felt a sense of community that I have never experienced as a painter.”
“I am reminded that I am a part of a bigger movement with important work to do.”
“TRAC was very stimulating I loved the social part of it. That said if you had asked different people in attendance “Who is your model of a great representational artist?” things start to fall apart. I would say David Park, Kara Ross would say Bouguereau and Brandon Kralik would say Odd Nerdrum. There are some real differences underneath the excitement.”
“There are many, many of us, I’d venture to say a vast majority of TRACkers 14 who felt a total sense of community on the level never experienced before. A community of purpose. A community of vision. A community of worldview. A community of philosophy in ART and in life. A community of intent. A community of what we stand for and of what we can’t stand. All of which has very little to do with any particular ‘look’ (that be much too reductionist).”

Gezien van de Riet

Links
TRAC2014: www.trac2014.org
TRAC2015: www.trac2015.org
Video: Introduction to TRAC2014

Lezing ‘Imitatio et Inventio’
TRAC2015 vindt plaats van 1 t/m 4 november in Californië. Ik ga een lezing geven over natuurgetrouw realisme, ‘Imitatio et Inventio’. Meer daarover in komende blogs.

FAConnoisseur Gezienvanderiet

Fine Art Connoisseur with White Abeles

Finalist
Mijn ‘Witte Abelen in de Duinen’ werd een van de finalisten in de competitie 2015 van het Art Renewal Centre (ARC) in Californië en is in augustus gepubliceerd in Fine Art Connoisseur.
ARC is een museum voor figuratieve kunst en bevordert deze heel actief, evenals Fine Art Connoisseur.

Het eigene

Gezien van de Riet

Jarenlang woonde ik in de bergen, de Andes van Bolivia. Dikwijls keek ik omhoog, naar de eeuwige sneeuw van de Illimani. Terug in Nederland miste ik dat wel. Gelukkig heb je in ons land prachtige wolkenluchten. En toen ik eens in de winter een kale beuk van onderaf bekeek zag ik de takken, reikend naar het licht, de ruimte, het heelal. Dat was het eerste wat mij trof van bomen.

Tak Witte Abeel Potlood/papier 15x10cm

Er kwam meer. De architectuur van een kastanje, ook weer in de winter. De kleuren van nat geregende schors. De fraaie bochten in de takken van de witte abeel. De wortels van een beuk.

Kuil van de Witte Wieven, Lochem  Krijt/papier  28x40cm

Kuil van de Witte Wieven, Lochem Krijt/papier 28x40cm

Zodoende luisterde ik met gespitste oren naar het verhaal van Huijgen Leeflang – conservator Rijksprentenkabinet –  bij de opening van een expositie in Galerie Petit, november 2014. Hij vertelde hoe schilders in de Gouden Eeuw bomen behoorden weer te geven. Het ging om variatie en differentiatie van bijvoorbeeld  takken of gebladerte. Je moest het eigene weten te treffen.

Thuis gekomen zocht ik Inleyding tot de hooge schoole der schilderkonst: anders de zichtbaere werelt (1677) van Samuel van Hoogstraten op:

‘Zie toe, indien gy met een losse zwier de spartelachtige meijen der boomen nabootst, dat gy elk in haer eygen aert uitbeelt; want de beezemachtige Cipres, en den kronkelenden Eykeltak gelijken elkander niet. Linden en Willigen loofverschilt te veel; zoo verschilt de stam des Kastanjebooms van des Beukelaers. Onderschey Rotssen, Grotten, Geboomten, Struiken, Stammen, Biesbossen, Bloemen, Lovers en Takken.’ (Vijfde hooftdeel. Van Landschappen. P.139)

14s01

Witte Abelen in de duinen, Egmond Alkyd-olie/paneel 90x60cm

Dit trof mij zeer want ik had juist witte abelen geschilderd met het voornemen niet alleen veel aandacht te geven aan het licht, maar ook aan de schors, en ik wilde de blaadjes die je afzonderlijk kon zien zoveel mogelijk als individuutjes behandelen. Gevaarlijk, ik weet het. Maar als het goed gedaan is kun je detaillering vergelijken met muziek waar elke noot duidelijk moet worden gespeeld zonder dat de melodie verbrokkelt, waar variatie in de herhaling alleen maar verrijkend werken. Dat wilde ik graag proberen. Ik moest natuurlijk rekening houden met wat dichtbij en veraf was en met wat meer of minder aandacht moest trekken, wat wel en wat niet precies moest.

Later kom ik wel weer eens terug op die gouden eeuw. Een eeuw vol schatten. Voor de volgende keer: is er een beweging opgekomen in de Verenigde Staten van realistische kunst, of zoals het daar genoemd wordt: representational art?

Bovenstaand schilderij ‘Witte Abelen in de duinen’ werd pas geleden geselecteerd in de eerste ronde van het concours voor figuratieve kunst, dat jaarlijks wordt georganiseerd door het MEAM (Museo Europeo de Art Moderno) in Barcelona. Ik ben er reuze blij mee, ook omdat de jury bestaat uit schilders als Antonio López García en Odd Nerdrum!