And:
Art History Complete.
Galería artelibre “20 years, in 20x20” with MEAM
News:
Kunstzaal Van Heijningen, Art Gallery Clatia, Bolivia


 

Portret van Tessa Tempera-olie

Portret van Tessa Tempera-olie-linnen 80x40cm

The making of Tessa’s Portrait

Once I started on Tessa’s portrait. I was struck by her pose and charisma, and the small chair from Honduras fitted in very well. Still, whatever I tried, I didn’t like the colors.

first designs portrait

First designs of Tessa's portrait

I took a different approach and found a photo with lavender flowers on a mountain top in the Pyrenees, with beautiful violets and greens. Using Photoshop I filled in the background. All of a sudden I let that go on into the dress. Gotche! Sketching with Photoshop is so much quicker and it brings you all kinds of new ideas.
I didn’t want the lavender look like flowery wallpaper to continue into the dress, which I had seen somewhere. It should look ‘real’, spatial. Flowering, life, the pleasure of youth, a world that is open to you. Just as she stands there, with that smile.

Gezien van de Riet designs

Gezien van de Riet More designs

What had I got in to! Two differrent kinds of perspective had to be joined! The lavender plants themselves stood in the direction of an invisible horizon. But I didn’t want it to look like Tessa was standing among the lavender on that mountain. The dress with the lavender also made that impossible, because it made a standing plain surface. This whole idea turned out to go irritatingly slow, without any clue whatsoever for a happy turn out. Why oh why, you ms. Quixote! Only at the end would I know if I had succeeded. And if not: all those hours of work thrown away? But in my phantasy  it still looked phantastic. Giddy up, Rocinante! It turned out to be a two years quest.


Artbook forgot modern realism

stokpaardje

My hobbyhorse. Gezien van de Riet

Recently I was given a Dutch translation of the book: Art – The whole story (editor: Stephen Farthing; first published in 2010).
Beautiful pictures, handy time bars. I can’t judge the quality, but the Dutch title and subtitle promise to tell “the whole story” and “the right perspective”. At once I look up the last chapters: does it include contemporary realism? No! No? No! Well, Lucian Freud is included. He is mentioned under European figurative painting, which according tot the time bar lasted from 1945 till 1966. What? Freud wasn’t dead then and went on painting with gusto and realism. Just as figurative art (also called realism) is going till this day.

What else?
Oh yes, hyper realism is included, dated 1968 till today. But, but, modern realism is so much more. This omission can be blamed on the taboo on realism. Well, let’s do something about that. We’ve got the internet, where you can see wonderful contemporary realist works of art. Just a handful:

Joke Frima Eternal Return

Joke Frima Eternal Return Oil-linen 19,6x35,4

Grietje Postma Kleurenhoutsnede

Grietje Postma Kleurenhoutsnede 2014-I 40x50cm

Art historian Peter Trippi, among many things curator of the exposition of Lawrence Alma-Tadema in the Fries Museum and Waterhouse in the Groninger Museum, once pointed out a significant and curious phenomenon. On the one hand we see long queues at the museums featuring 19th-century realist art. Quite a few spectators would love to have a Breitner or Mary Cassatt on their own wall. Well, we can’t afford those, can we?

Aurelio Rodriguez En busca de la memoria crayon-wood MEAM

Aurelio Rodriguez Lopez En busca de la memoria crayon-wood 50x50cm MEAM

Rob Møhlmann Droog staan olieverf-paneel

Rob Møhlmann Droog staan olieverf-paneel 40x40cm Museum Møhlmann

Ricky Mujica Proud oil-canvas

Ricky Mujica Proud oil-canvas 91,94x121,92

Wait,
because on the other hand there is affordable top-quality contemporary realist art. We can buy those! Only, because of the taboo, this art is not prominent in the media. The potential buyer doesn’t know it. Or is reluctant because of this taboo.

Teresa Oaxaca The Pierrot

Teresa Oaxaca The Pierrot

Lorena Kloosterboer Tempus ad Requiem XXV

Lorena Kloosterboer Tempus ad Requiem XXV 80x40cm

Vincent Desiderio Theseus

Vincent Desiderio Theseus

Kenne Gregoire Voyeur

Kenne Gregoire Voyeur Acryl-olie-paneel 34x31cm

Nevertheless modern realism is alive and kicking – so much so that it is quite a movement nowadays in the US. It was already well established in the Netherlands. And now look at Spain. And Japan. And.. and..

Grzgorz Gwiazda Sitting man Resin MEAM

Grzgorz Gwiazda Sitting man Resin 150x100x100cm MEAM

Golucho Retrato de insomnios MEAM

Golucho Retrato de insomnios 120x170cm MEAM

My thanks to all artists who permitted to post their images:
Vincent Desiderio, Joke Frima, Lorena Kloosterboer, Kenne Grégoire, Ricky Mujica, Teresa Oaxaca, Grietje Postma, Museum Møhlmann (Rob Møhlmann), MEAM (Aurelio Rodriguez Lopez, Grzgorz Gwiazda, Golucho).


Galería artelibre, “20 years, in 20x20”

20 years, in 20x20cm

20 years, in 20x20cm

Galería artelibre in Zaragoza, Spain, exists for 20 years as an on-line art gallery. Founder and director is  José Enrique González. He is promoting modern realism thru all kinds of activities, especially the internationally renowned portrait competition ‘Modportrait’ – in co-operation with MEAM (Museu Europeo de Arte Moderno in Barcelona). He writes:

“From the very beginning we decided to create one of the first virtual galleries that would strongly support the figurative, realistic and hyper-realistic art.

Times were far from easy for this artistic current which was vilified, neglected and even forgotten by both, gallery owners and official bodies.

(…) Even though there is still a long way to go on this, this is the beginning of an unstoppable era.”

The “20 years” are being celebrated extensively, with works of art of 20x20 cms by 165 artists from all over the world. All framed in the same way, they are being exposed in beautiful rooms, shining like stars in the sky.

To be seen in Zaragoza in the beautiful Palacio Bantierra,
from March 7 till Apil 5.
In Barcelona in the swinging MEAM Museum, from July 9 till September 1st.

Gezien van de Riet Our Gingko in Autumn Tempera-oil-panel

Gezien van de Riet Our Gingko in Autumn Tempera-oil-panel 20x20cm

I am happy and proud that it includes my work “Our gingko in autumn”. And that I am part of Galería Artelibre, under “Grandes Autores”. https://www.artelibre.net/


News

Kunstzaal Van Heijningen
This art gallery in The Hague has created an on-line art platform, where my work is to be found as well.


Art Gallery Clatia
I was invited to participate on this on-line art platform from China. It includes internationally acclaimed artists, it looks real good! My page will come on-line shortly.


Bolivia
I was invited by the Fundación Cultural del Banco Central de Bolivia to expose in the Museo Nacional de Arte in La Paz, Bolivia, and the Centro de la Cultura Plurinacional in Santa Cruz, Bolivia. A great honor!

Gezien van de Riet, Bolivian Aymaras Watercolor for video

This is wonderful, because I lost my heart to Bolivia, where I worked for many years with lots of love as a sociologist, especially in developing educational material, and where I was able to study at the Escuela de Bellas Artes, the classical art academy in La Paz.

Translation NL-EN: Jeroen Strengers

En:
Kunstboek vergat modern realisme.
"20 years, in 20x20" artelibre en MEAM.
Nieuws:
Kunstzaal van Heijningen, Art Gallery Clatia, Bolivia.


Portret van Tessa Tempera-olie

Portret van Tessa Tempera-olie-linnen 80x40cm

The making of ... Tessa's portret

Eens begon ik aan het portret van Tessa. Houding en uitstraling vond ik leuk en het Hondurese stoeltje hoorde er helemaal bij. Echter, wát ik ook probeerde, de kleuren bevielen me niet.

Gezien van de Riet First designs and paintings portrait

Gezien van de Riet First designs and paintings of Tessa's portrait

Ik sloeg een andere richting in en vond een foto van lavendel op een Pyrenese berg, met violetten en groenen. Met Photoshop vulde ik daarmee de achtergrond, en, als ik de jurk nou ook eens... Hebbes! Schetsen met Photoshop is sneller dan op papier en je komt op allerlei ideeën.
Maar, de lavendel mocht geen decoratief bloembehang worden dat doorliep in de jurk, zoals ik wel eens gezien had. Het moest ‘echt’, ruimtelijk lijken. Bloei, leven, het plezier van jong zijn, een wereld die voor je open ligt. Juist zoals ze er staat, met die glimlach.

Gezien van de Riet designs

Gezien van de Riet More designs

Wat haalde ik me nu op de hals! Twee verschillende perspectieven moesten verenigd! De lavendels zelf stonden in een min of meer horizontaal vlak. Maar het moest niet lijken of Tessa tussen de lavendel op die berg stond. De jurk met lavendel maakte dat ook onmogelijk want die stond immers in een recht opstaand vlak. Dit hele project beloofde tergend langzaam te gaan, zonder ook maar één aanwijzing voor een goede afloop. Waarom toch, Doña Quichote! Pas op het laatst zou ik immers weten of het was gelukt. En dan, uren en uren weggegooid?! Maar in mijn fantasie zag het er steeds fantastisch uit. Vooruit, ros Rocinante! Het werd een twee jaar lange tocht.


Kunstboek vergat modern realisme

stokpaardje

My hobbyhorse. Gezien van de Riet

Pas geleden kreeg ik het boek:
Kunst in het juiste perspectief. Compleet overzicht van de belangrijkste kunstwerken, kunstenaars en stromingen door de eeuwen heen. Onder redactie van Stephen Farthing. Uitgave 2018. (Eerste uitgave: 2010).

Mooie plaatjes, handige tijdsbalken. Over de kwaliteit kan ik niet oordelen, maar de titel vertelt dat het boek ‘compleet’ is en ‘in het juiste perspectief’ staat. Meteen kijk ik achterin: staat hedendaags realisme er in? Nee. Nee? Nee. Nou vooruit, Lucian Freud wel. Hij wordt besproken bij de Europese figuratieve schilderkunst, die volgens de tijdsbalk van 1945 tot 1966 duurde. Wat? Freud was toen nog lang niet dood en schilderde lustig en realistisch door. Net als de figuratieve kunst die tot op heden wordt beoefend, nu ook wel als realisme aangeduid.

En verder?
Ja, wel aandacht voor hyperrealisme, gedateerd van 1968 tot heden. Maar, maar, het moderne realisme omvat zoveel meer. Deze omissie is te wijten aan het taboe op realisme. We gaan er iets aan doen. Daar is internet waar je prachtige, hedendaagse, modern realistische kunstwerken kunt zien. Een greep:

Joke Frima Eternal Return

Joke Frima Eternal Return Oil-linen 19,6x35,4

Grietje Postma Kleurenhoutsnede

Grietje Postma Kleurenhoutsnede 2014-I 40x50cm

Kunsthistoricus Peter Trippi, o.a. organisator van de expositie over Alma Tadema (Fries Museum) en Waterhouse (Groninger Museum), wees ooit op een veelzeggend en eigenaardig verschijnsel. Enerzijds staan er lange rijen voor musea om realistische kunst van de 19de eeuw te bewonderen. Menig kijker zou zelf graag een Breitner of Mary Cassatt in de woonkamer hebben. Niet te betalen hè?

Aurelio Rodriguez En busca de la memoria crayon-wood MEAM

Aurelio Rodriguez Lopez En busca de la memoria crayon-wood 50x50cm MEAM

Rob Møhlmann Droog staan olieverf-paneel

Rob Møhlmann Droog staan olieverf-paneel 40x40cm Museum Møhlmann

Ricky Mujica Proud oil-canvas

Ricky Mujica Proud oil-canvas 91,94x121,92

Wacht,
want anderzijds biedt hedendaagse realistische topkunst wél toegankelijke prijzen. Kopen kan wél! Alleen, door het taboe komt het te weinig in de media. De potentiële koper is daardoor niet op de hoogte. Of schrikt zelf terug voor dat taboe.

Teresa Oaxaca The Pierrot

Teresa Oaxaca The Pierrot

Lorena Kloosterboer Tempus ad Requiem XXV

Lorena Kloosterboer Tempus ad Requiem XXV 80x40cm

Vincent Desiderio Theseus

Vincent Desiderio Theseus

Kenne Gregoire Voyeur

Kenne Gregoire Voyeur Acryl-olie-paneel 34x31cm

Desondanks is het moderne realisme zo levenskrachtig, dat het zelfs uitgroeide tot een beweging in de VS. We hadden al een sterke vertegenwoordiging in Nederland. Let eens op Spanje. Japan. En... en...

Grzgorz Gwiazda Sitting man Resin MEAM

Grzgorz Gwiazda Sitting man Resin 150x100x100cm MEAM

Golucho Retrato de insomnios MEAM

Golucho Retrato de insomnios 120x170cm MEAM

Mijn dank aan alle kunstenaars die toestemden in plaatsing van hun afbeeldingen:
Vincent Desiderio, Joke Frima, Lorena Kloosterboer, Kenne Grégoire, Ricky Mujica, Teresa Oaxaca, Grietje Postma, Museum Møhlmann (Rob Møhlmann), MEAM (Aurelio Rodriguez Lopez, Grzgorz Gwiazda, Golucho).


Galería artelibre, “20 years, in 20x20”

20 years, in 20x20cm

20 years, in 20x20cm

Galería artelibre, Zaragoza, Spanje, bestaat in 2019 twintig jaar als online galerie. Oprichter en directeur is José Enrique González. Hij promoot het moderne realisme middels allerlei activiteiten, met name de internationaal bekende portret competitie ‘Modportrait’(dit in samenwerking met het MEAM, Museo Europeo de Arte Moderno in Barcelona). Hij schrijft:

“From the very beginning we decided to create one of the first virtual galleries that would strongly support the figurative, realistic and hyper-realistic art.
Times were far from easy for this artistic current which was vilified, neglected and even forgotten by both, gallery owners and official bodies.
(…) Even though there is still a long way to go on this, this is the beginning of an unstoppable era.”

De “20 years” worden uitbundig gevierd, met werkstukken van “20x20”, - centimeter - door 165 kunstenaars uit allerlei landen. Allen in eenzelfde lijst komen ze in bijzonder mooie zalen te hangen, schitterend als sterretjes aan de hemel.
In Zaragoza in het prachtige Palacio Bantierra, van 7 maart tot 5 april.
In Barcelona in het bruisende museum MEAM, van 9 juli tot 1 september.

Gezien van de Riet Our Gingko in Autumn Tempera-oil-panel

Gezien van de Riet Our Gingko in Autumn Tempera-oil-panel 20x20cm

Ik ben blij en trots dat ‘Onze gingko in de herfst’ daar bij is! En dat ik deel mag uitmaken van Galería Artelibre, onder Grandes Autores.
https://www.artelibre.net


Nieuws

Kunstzaal van Heijningen
Deze galerie heeft een kunstplatform gecreëerd en ik ben er ook te vinden: https://kunstzaalvanheijningen.nl, klik op ‘Kunstenaars’ in de menubalk, vind mijn naam in ‘Zoek een kunstenaar’. Ik ben van plan ook berichten op mijn pagina te plaatsen.


Art Gallery Clatia
Er kwam een uitnodiging tot deelname aan het kunstplatform van Art Gallery Clatia in
China. Er staan internationaal bekende kunstenaars op, dus het lijkt me niet verkeerd! Binnenkort is mijn pagina klaar.
https://en.clatia.com/artgallery


Bolivia
De Fundación Cultural van de Banco Central van Bolivia nodigde me uit te exposeren in het Museo Nacional de Arte en het Centro de la Cultural Plurinacional de Santa Cruz. Een grote eer!

illustratie van Aymara echtpaar in Bolivia

Aymara echtpaar, Altiplano, Bolivia

En fantastisch omdat ik mijn hart heb verpand aan Bolivia, waar ik met ongelooflijk veel plezier vele jaren heb gewerkt als sociologe en illustrator, met name in het maken van educatief materiaal, en waar ik onderwijs mocht genieten van de op klassieke leest geschoeide Escuela de Bellas Artes in La Paz.

 

En:
Bezoek aan Galerí
a Artelibre.


Ets van Dürer

Dürer, A Draftsman Making a Perspective Drawing of a Woman.jpg

Vooraf

Dit is de laatste aflevering van de lezing die ik in mei 2018 gaf, Imitatie en Verbeelding, voor TRAC2018  (The Representational Art Conference) in Nederland. Het betrof natuurgetrouw realisme, het spanningsveld tussen imitatie en verbeelding in de klassieke kunst, ook in zijn hedendaagse variant. Naturalisme is een van de vele uitingen van realisme, eentje met een hoge graad van imitatie. Een commentaar in facebook (28-10-2014) op een zeer realistisch schilderij spreekt boekdelen:

Huysman. Street in Utrecht i

Gerard Huysman. Utrecht, street in backlight, oil on panel, 2013

‘Ik kan niet begrijpen waarom een kunstenaar zo hard zou werken om een schilderij als dit te maken dat zoveel op een foto lijkt. Daar zijn camera’s voor. Ik zie hier de bedrevenheid van de kunstenaar, maar niet de ziel.’

Dit soort opinies hoor je vaak. Want zeg zelf: verdringt naturalisme niet de verbeelding? Exact! Geen ziel, geen artistieke creativteit! En daarover gaat deze discussie. Ik ga de mening bestrijden dat verbeelding in het naturalisme ontbreekt.

 

Deel 1 van de lezing staat in mijn blog van augustus 2017 (zie Archief).
Deel 2 in de blog augustus 2018 (zie Archief).
Deel 3 in de blog oktober 2018 (zie Archief).
Deel 4 , laatste deelvolgt nu.

19de Eeuws realisme
Twee eeuwen na de Hollandse Gouden Eeuw, in 1855, werd Courbet’s De Steenbrekers door De Parijse Salon afgewezen als zijnde vulgair. Dit klinkt bekend, denk aan de Hollandse Gouden Eeuw (zie archief 2018 oktober). Courbet huurde vervolgens een houten barak, doopte het met de naam Pavillon du Réalisme, en toonde daar zijn werk tijdens de Wereldtentoonstelling in Parijs. Hij schreef er meteen het Realistisch Manifest bij en muntte de term realisme, trouw aan de werkelijkheid, naar inhoud en vorm.

Courbet The Stone Breakers realism

Gustave Courbet. The Stone Breakers, oil on canvas, 1849, 160x259cm

“Geen mythen”, zei Courbet, “Engelen? Ik heb ze nooit gezien.” Kijk naar de alledaagse werkelijkheid, naar gewone mensen. Verzinnen hoeft niet.
Courbet was geen dogmaticus, hij verzon wel eens wat. Maar hij sloeg wel degelijk een bres in de klassieke traditie waar ‘Inventio’ stond voor verheven onderwerpen en idealiseren. Waar de Hollanders nog het goddelijke in de natuur zagen, schafte Courbet de metafysische dimensie af.

Aan het eind van de 19de eeuw waren er allerlei varianten van realisme, denk aan Lepage, Bougueraux, Sargent, Waterhouse, Alma Tadema, Zorn, Repin. Ze waren in hun tijd beroemd maar verdwenen later uit de kunstgeschiedenis. Echter, realisme kan fantastisch zijn en geenszins inferieur aan het zo gewaardeerde impressionisme van die tijd.
Zie de Amerikaan Frederic Edwin Church (1826-1900).

Church. Twilight,

Frederic Edwin Church. Twilight, ‘Short Arbiter ‘Twixt Day and Night’, oil on canvas, 1850, 81,3x121,9cm.


Of Ivan Shishkin (1832-1898). Hij schilderde bij uitstek natuurgetrouw. Als je Winter van hem in het echt ziet raak je overweldigd door de grootsheid en echtheid. Uiterst verfijnde kleur- en toon nuances in de sneeuw. Een rijkdom aan details in de schors. Veel afzonderlijk zichtbare takken en toch zie je het bos door de bomen. Shishkin versterkte daardoor het realiteitsgehalte.

Shishkin. Winter

Ivan Shishkin. Winter, oil on canvas, 1890, 125,5x204cm.

Sommige collega’s noemden hem wel een ‘boekhouder der bladeren’.12) Kunstdocenten zijn vaak huiverig voor veel detaillering om begrijpelijke redenen. Maar als het goed gedaan is kun je detaillering vergelijken met muziek waar elke noot duidelijk wordt gespeeld zonder dat de melodie verbrokkelt, waar variatie in de herhalingen alleen maar verrijkt. Grootsheid sluit het detail niet uit.
Het ‘eigen handschrift’ van Shishkin? In Van Manders woorden: “geen bedenksels, geen vercieringhe”. Hij laat de natuur haar eigen taal spreken. Niets meer aan doen! Dat vereist grote vakbekwaamheid. Hoe succesvol hij ook was, critici vonden zijn werk te natuurgetrouw. Ja, want waar was de verbeelding? Die wist Shishkin echter heel knap in zijn subtiele kunst te verbergen. Daarover straks meer.

Hij werkte zo natuurgetrouw om de geziene kwaliteiten, dat adembenemende, te vangen. “Net echt”, zegt het publiek dan en ervaart vast iets van de oorspronkelijke beleving van de kunstenaar. Wat maakt deze schilderijen zo ontroerend? Dat kan toch niet alleen ‘Imitatie’ zijn, of wel?

Kijken, weergave en beleving

Gezien van de Riet. Observing

Gezien van de Riet. Observing

Niet dat ik mij op het niveau wil plaatsen van deze meesters, maar sprekend vanuit mijn eigen ervaring, merkte ik dat het schilder proces in mijn hoofd begint zodra schoonheid in de buitenwereld mijn oog treft:… deze kleur moet het zijn… dat patroon… dit er in… dat er uit…
Sfeer en beleving zetten zich vast in het geheugen. Ik zie almaar meer van dat wat me zo trof, de architectuur van de boom, nuances, gradaties, eigenaardigheden. Een selectie natuurlijk want alle takken zijn niet te schilderen. Die selectie komt ook voort uit mijn persoonlijkheid. Er ontstaat een beeld in mijn geest.

Bij het schilderen werkt de oorspronkelijke beleving als een voortstuwende kracht en als strenge beoordelaar: is die sfeer er nog? Pak dan die kwast, die kleur. De beleving verenigt zich met de techniek. Zo komt het gevoel in het schilderij.

Gezien van de Riet. The Beech of Kijkuit-2

Gezien van de Riet. The Beech of Kijkuit-2, alkyd/oil on panel, 60x90cm

Allerlei problemen moeten worden opgelost. Vorm en kleur werken op een paneel anders dan in het echt. Stel een oneindige ruimte waarin een boom met kale takken zich uitstrekt. Het schilderij heeft echter slechts een rechthoekje tot zijn beschikking. Dat moet worden goedgemaakt. Want juist de oneindige ruimte moet worden opgeroepen, dat bepaalt de sfeer. Een moeilijkheid daarbij is dat de verf van de geschilderde lucht het echte licht terugkaatst, terwijl de ruimte in werkelijkheid juist mede voelbaar wordt door het licht in de lucht, door stofdeeltjes die licht vangen.

Gezien van de Riet. Sketch for Beech of Kijkuit-2

Gezien van de Riet. Sketch for Beech of Kijkuit-2, pencil on paper

Dwalend door de voorstelling moet het oog van de kijker ongehinderd kunnen genieten. Daarom is er een harmonieus abstract patroon als het ware onder de voorstelling gelegd, met aandacht voor richtingen, licht en donker, evenwicht, etc.
Dat patroon kan gebieden takken weg te halen of krom te buigen. Soms maak ik een foto van het onaffe schilderij en bewerk die in Photoshop; dat gaat sneller dan schetsen.De illusie van ruimte op het platte vlak kan dwingen tot het veranderen van kleuren in de verte ook al waren ze als zodanig niet waargenomen.

Verborgen vervormingen
Kortom, in natuurgetrouw realisme brengt de schilder bewust vervormingen aan, maar zo onopvallend mogelijk. Het moet verborgen zijn.
Hoe groter de vakbekwaamheid, hoe treffender de beleving wordt belichaamd. Onopvallende vervormingen zijn in veel klassieke kunstwerken te vinden. Persoonlijke gevoelens? Zeker, heel persoonlijk, in de betekenis van met huid en haar betrokken zijn. Wat de kunstenaar wel degelijk toevoegt is de eigen betovering die werd ondergaan, de schoonheid, de ontroering, met het kunstzinnig talent aan het roer. Ook bij natuurgetrouw realisme.

Slot
Wie bij het Straatje in Utrecht in tegenlicht zegt ‘Oh, dit ken ik al’ loopt meteen door en ondergaat de schoonheid niet. Dat is voorbehouden aan de aandachtige kijker met een open mind. Zij of hij wandelt in gedachten door die straat, met die fijne atmosfeer. Hoe was dat bereikt? Door alle soorten keuzes die de kunstenaar maakte. Hij zorgde dat ze verborgen bleven.

Is imitatie alleen maar virtuositeit? Het is meer. Want hoe kan het dat de kunst van de Hollandse Gouden Eeuw nog steeds miljoenen mensen betovert? De schilders zelf waren betoverd door schoonheid en drukten dat bekwaam uit in hun werk.

Gezien van de Riet. Reaching for the Sky

Gezien van de Riet. Reaching for the Sky, watercolour/pastel on paper, 60x40cm

Dennis Dutton stelt in The Art Instinct 13) dat liefde voor schoonheid is aangeboren. Zo lang dat instinct bestaat, zullen er altijd mensen zijn die door schoonheid worden gegrepen en kunstenaars die gedreven zijn om de schoonheid die in de werkelijkheid is gevonden te re-creëren.
Alsjeblieft, geen dogma’s. Er leiden vele wegen naar schoonheid; hedendaags naturalisme heeft recht op een eigen plaats in kunst en kunstgeschiedenis.

Noten

12) Henk van Os, Voor het eerst: Russische landschappen, p.39. In: Patty Wageman & David Jackson (ed.), Het Russisch Landschap. Groninger Museum, Groningen & The National Gallery, London, s.d.
13) Dennis Dutton, The Art Instict. Beauty, Pleasure & Human Evolution. New York 2009.


Op bezoek bij Galería Artelibre 

Naast het boek ‘Leonardo. Guía de arte y artistas’ publiceert Galería Artelibre jaarlijks ‘Arte y Libertad’ met zo’n honderd kunstenaars, wereldwijd. Dat kwam eind 2018 uit en mijn werk staat er ook in!

My pages in Arte y Libertad XIII

My pages in Arte y Libertad XIII

Deze galerie zetelt in Zaragoza, Spanje, en wil een venster zijn voor kunstenaars uit alle windstreken. De galerie is virtueel en heeft een site waarop vele kunstenaars staan,  www.artelibre.net. Mijn pagina is: http://www.artelibre.net/en/node/27050.
Met groot enthousiasme worden allerlei activiteiten ondernomen. Zoals het publiceren van boeken, het organiseren van een jaarlijkse portret competitie, geheten Modportrait, samen met het MEAM. Of het lesgeven in het atelier van de galerie in Zaragoza, het organiseren van exposities (op andere lokaties).
Spreek je over de galerie dan zeg je José Enrique González.

In november vorig jaar bezochten mijn echtgenoot J en ik Galería Artelibre om ‘Onze Ginko in de herfst’ in te leveren voor de expositie ‘20 años, en 20x20’ ter ere van het twintig jarig bestaan.

‘Our Gingko’ on the easel

‘Our Gingko’; Arantxa Lobera (left near easel) put it on the easel to show it to visitors

Er gaan 150 kunstenaars meedoen, allemaal met een werk van 20x20cm. Je kunt ook zeggen, de 20 staat voor twintig jaar ijveren voor realisme. Dat steelt mijn hart. Net zoals het ijveren van Museum Møhlmann in Appingedam of het MEAM in Barcelona.

José Enrique González, Tetuán II, Dry oil

José Enrique González, Tetuán II, Dry oil on paper, 50x40cm

José Enrique González was heel gastvrij en toonde een grote collectie kunstwerken. Hij deed de techniek van ‘droge olie’ voor. Je kunt er als het ware mee tekenen; je moet het penseel met olieverf net zo lang deppen tot de verf droog aanvoelt; daarna kun je ermee op papier werken, zie Tetuán II.

We konden ook de opening van de prachtige internationale expositie ‘Algo más que realismo’ (Iets meer dan realisme) in Zaragoza bijwonen. Ook die expositie is jaarlijks.

Kortom, het bezoek aan Galería Artelibre was hartverwarmend en inspirerend!

Pedro del Toro, ¿Sí? Oil on canvass

Pedro del Toro, ¿Sí? Oil on canvass, 116x114cm

Opening ‘Algo más que realismo’

Opening ‘Algo más que realismo’

José Enrique González (center) at ‘Algo más que realismo’

José Enrique González (center) at ‘Algo más que realismo’

And:
Visit to Galería Artelibre.


Ets van Dürer

Dürer, A Draftsman Making a Perspective Drawing of a Woman.jpg

Before

This is the last part of the lecture I gave in may 2018, Imitation and Imagination, at TRAC2018 (The Representational Art Conference) in The Netherlands. The lecture was on naturalistic realism, the area of tension between imitation and imagination in the classical art, including the contemporary variant. Naturalism is one of many expressions of representational art, one with a very high degree of imitation. See for example a comment with regard to a pretty realistic painting, on facebook (28-10-2014):

Huysman. Street in Utrecht i

Gerard Huysman. Utrecht, street in backlight, oil on panel, 2013

“I can’t understand why an artist would work so hard to make a painting like this that is so much like a photo. That’s what cameras are for. I can see the artist’s skill, but not the soul.”

This prejudice is often heard. Because really: isn’t imitation getting in the way of imagination? Exactly! No soul, no artistic creativity. And that’s what this discussion is all about.
I will contest the opinion that naturalism lacks imagination.

 

Part 1 in blog august 2017 (see archive).
Part 2 in blog august 2018 (see archive).
Part 3 in blog october 2018 (see archive).
Part 4, the last part, is following now.

19th-century Realism
Two centuries after the Dutch Golden Age, in 1855, Courbet’s painting The Stone Breakers was rejected as too vulgar by the Paris Salon. This sounds familiar, denk aan de Hollandse Gouden Eeuw (see Archive October 2018).
Courbet thereupon rented a wooden shed, baptized it with the name Pavillon du Réalisme and there showed his work during the Paris World Exhibition. Courbet then wrote his Realist Manifesto. He minted the term realism, true to nature, by form and by content.

Courbet The Stone Breakers realism

Gustave Courbet. The Stone Breakers, oil on canvas, 1849, 160x259cm

“No myths”, said Courbet, “Angels? I’ve never seen them.” Look at everyday reality, at ordinary people. There’s no need for fabrication.
Courbet was not a dogmatic, he did invent things. But he really did make a breach in the classical tradition where ‘Invention’ still stood for exhalted subject matter and idealization. Where the Dutch still saw the divine in nature, Courbet did away completely with the metaphysical dimension.

At the end of the nineteenth century there were all sorts of realisms; think of Lepage, Bougueraux, Sargent, Waterhouse, Alma Tadema, Zorn, Repin. They were famous in their day, but afterwards disappeared from the official art history. However, realism can be ‘fantastic’ and in no way inferior to the so much appreciated impressionism of that age.
See the American Frederic Edwin Church (1826-1900).

Church. Twilight,

Frederic Edwin Church. Twilight, ‘Short Arbiter ‘Twixt Day and Night’, oil on canvas, 1850, 81,3x121,9cm.

Or the Russian Ivan Shishkin (1832-1898), an eminently naturalistic painter. His Winter is overwhelming by its greatness and realness. Extremely refined color and tone nuances in the snow. A wealth of details in the tree bark. That way, Shishkin enhanced the degree of reality in his painting.

Shishkin. Winter

Ivan Shishkin. Winter, oil on canvas, 1890, 125,5x204cm.

Some collegues called him a ‘bookkeeper of leaves’.12) Also nowadays art teachers often shrink away from painting many details, for understandable reasons. But if done rightly, you can compare detailing to music in which every note is clearly played without loosing the melody, where variation in repetition only enriches. Greatness does not exclude attention to detail.

And his ‘own handwriting’? In Van Mander’s words: “no fabrication, no ornamentation”. He lets Nature speak its own language. Do nothing more! For that, great skill is required.
However successful he was, some critics thought his work too naturalistic because it was so much like reality itself. Where was the imagination? Shishkin succeeded in hiding it in his art. More about that later.
He painted in this naturalistic manner to capture the observed qualities, the breathtakingly beautiful. “Just like the real thing”, the public says, while getting a feeling of the artist’s original experience. What is it that makes these paintings so touching? It can’t be just Imitation, can it?

Observing, experiencing and representing

Gezien van de Riet. Observing

Gezien van de Riet. Observing

Obviously I wouldn’t dare to put myself at the level of these masters, but I found that the painting process starts in my head the moment that beauty in the outside world hits my eye:… it must be this color... that pattern... this should be in... that should be left out...
Atmosphere and experience imprint themselves in my memory. I see more and more of that what hits me: the architecture of the tree, nuances, gradations, peculiarities. A selection of course, because it’s impossible to paint every tiny branch. That selection stems also from my personality. An image is formed in my mind.

During the painting process the original feeling or experience works as a propelling force and as a severe critic: is the atmosphere still there? Then let me grab this brush, select that color. Feeling, experience, joins with technique. That’s the way feeling comes in the artwork.

Gezien van de Riet. The Beech of Kijkuit-2

Gezien van de Riet. The Beech of Kijkuit-2, alkyd/oil on panel, 60x90cm

All manner of problems must be solved. Form and color work differently on a panel than in reality. Picture yourselves an infinite space in which a tree extends its bare branches. The painting has to make do with only a small square. I must make up for that. Because I want to evoke just that infinite space, that defines the atmosphere.
A difficulty here is that the paint of the represented sky reflects the real phyisical light, while in reality space becomes perceptible partly through the light in the air, through dust particles that catch the light.

Gezien van de Riet. Sketch for Beech of Kijkuit-2

Gezien van de Riet. Sketch for Beech of Kijkuit-2, pencil on paper

Roaming through the representation, the eye of the beholder should be able to enjoy itself unhindered. That is why there is a harmonious abstract pattern laid (as it were) under the representation; attention being paid to directions, light and dark, balance, etc.
That pattern can force you to remove branches or to bend them. I sometimes make a photo of the painting in progress and manipulate it in Photoshop; that can be quicker than sketching. The illusion of space on a flat surface can force you to change colors further away, even though that’s not the way they were seen.

Inconspicuous distortions
In short, in naturalistic realism the painter consciously applies distortions, but as inconspicuously as possible. It must be hidden. The greater the skill, the more poignantly the experience is represented. Inconspicuous distortions can be found in many classical works of art. Personal feelings? Yes, very personal, but in the sense of total involvement. What is really added by the artist is the enchantment that was in the original experience, the beauty, the thrill, guided by her (or his) artistic talent.

Conclusion
Seeing A Street in Utrecht in Backlight you may think : “Oh, I know this already”. Then you will move straight on and miss the beauty of it. That will be reserved to the attentive viewer. She will walk in her mind through that street, with that nice atmosphere. How was that achieved? By all sorts of choices made by the artist. He managed to hide them.

Is Imitation just virtuosity? It is more than that. Because how can it be that the art of the Dutch Golden Age still enchants millions of people? The painters themselves were enchanted by beauty and skilfully expressed that in their work.

Gezien van de Riet. Reaching for the Sky

Gezien van de Riet. Reaching for the Sky, watercolour/pastel on paper, 60x40cm

Dennis Dutton states in The Art Instinct 13) that love for beauty is inborn. As long as that instinct is not weeded out, there will always be people gripped by beauty and artists driven to re-create the beauty found in reality.
Please, no dogmas. There are many ways towards beauty; contemporary naturalism is entitled to its own place in art and art history.

Notes
12) Henk van Os, Voor het eerst: Russische landschappen, p.39. In: Patty Wageman & David Jackson (ed.), Het Russisch Landschap. Groninger Museum, Groningen & The National Gallery, London, s.d.
13) Dennis Dutton, The Art Instict. Beauty, Pleasure & Human Evolution. New York 2009.


News

Visit to Galería Artelibre

Besides the book ‘Leonardo. Guía de arte y artistas’ Galería Artelibre publishes every year ‘Arte y Libertad’ with about one hundred artists from all over the world. It appeared at the end of 2018 and my work is in it too!

My pages in Arte y Libertad XIII

My pages in Arte y Libertad XIII

This art gallery is based in Zaragoza, Spain, and wants to be a window for artists from all points of the compass. It is a virtual gallery and has a website featuring a great many artists: www.artelibre.net. My page is: http://www.artelibre.net/en/node/27050. They display a great range of other activities, like book publishing, organizing a yearly portrait competition called Modportrait (together with MEAM), teaching art classes in the gallery workshop in Zaragoza, organizing exhibitions in other locations.
When you are talking about this gallery, you are talking about José Enrique González.

My husband J and I visited Galería Artelibre in November last year to hand in my work ‘Our Gingko in Autumn’ for the exhibition ‘20 años, en 20x20’, celebrating the gallery’s twentieth aniversary, 150 artist are going to take part, all of them with a work of 20x20 cm. You can say that 20 stands for 20 years of promoting realist art. That warms my heart. Just like the efforts of Museum Møhlmann in Appingedam (Holland) or MEAM in Barcelona.

‘Our Gingko’ on the easel

‘Our Gingko’; Arantxa Lobera (left near easel) put it on the easel to show it to visitors

José Enrique González, Tetuán II, Dry oil

José Enrique González, Tetuán II, Dry oil on paper, 50x40cm

José Enrique González was very hospitable and showed us around in the gallery’s premises, harbouring a great many works of art. He gave a demonstration of ‘dry oil’ technique. It is like drawing: you must dip your brush with oil paint just as long as to make the tip feel dry to the touch; then you can apply it to paper; see Tetuán II.

We were able to attend the opening of the wonderful international exhibition ‘Algo más que realismo’ (‘Something more than realism’) in Zaragoza. That is also a yearly happening.
In short, our visit to Galería Artelibre was heartwarming and inspiring!

Translation NL_EN
: Jeroen Strengers

 

Pedro del Toro, ¿Sí? Oil on canvass

Pedro del Toro, ¿Sí? Oil on canvass, 116x114cm

Opening ‘Algo más que realismo’

Opening ‘Algo más que realismo’

José Enrique González (center) at ‘Algo más que realismo’

José Enrique González (center) at ‘Algo más que realismo’

En:
Galería Artelibre, site en ‘twenty years, in 20x20’.
Kunstkaarten, kalender en agenda van Kunst Uitgeverij Bekking&Blitz


Ets van Dürer

Dürer, A Draftsman Making a Perspective Drawing of a Woman.jpg

Vooraf

In mei 2018 gaf ik een lezing, Imitation and Imagination, voor TRAC2018 (The Representational Art Conference) in Nederland, samen met Ernst van de Wetering, internationaal Rembrandt expert. Zijn bijdrage ging over Rembrandt en het onderscheiden van kwaliteit in de kunst. Hij vergeleek werken van Rembrandt met die van leerlingen. Zijn lezing was gebaseerd op:

A  CORPUS  OF  REMBRANDT  PAINTINGS  Volume  V  Chapter  IV  met de titel:  On  quality:  Comparative  remarks  on  the  function  of  Rembrandt’s  pictorial  mind  (pp.  283  –  310).  Freely  accessible  in  The  Rembrandt Database:

http://rembrandtdatabase.org/literature/corpus?tmpl=pdf&pdf=/images/corpus/CorpusRembrandt_5.pdf

 

Rembrandt, Abraham's sacrifice and Unknown, Abraham's sacrifice

Rembrandt, Abraham's sacrifice and
Unknown, Abraham's sacrifice

Mijn lezing betrof natuurgetrouw realisme, het spanningsveld tussen imitatie en verbeelding in de klassieke kunst, ook in zijn hedendaagse variant.
Naturalisme is een van de vele uitingen van realisme, eentje met een hoge graad van imitatie.
Een commentaar in facebook (28-10-2014) op een zeer realistisch schilderij spreekt boekdelen:

Huysman. Street in Utrecht i

Gerard Huysman. Utrecht, street in backlight, oil on panel, 2013

‘Ik kan niet begrijpen waarom een kunstenaar zo hard zou werken om een schilderij als dit te maken dat zoveel op een foto lijkt. Daar zijn camera’s voor. Ik zie hier de bedrevenheid van de kunstenaar, maar niet de ziel.’

Dit soort opinies hoor je vaak. Want zeg zelf: verdringt naturalisme niet de verbeelding? Exact! Geen ziel, geen artistieke creativteit! En daarover gaat deze discussie.
Ik ga de mening bestrijden dat verbeelding in het naturalisme ontbreekt.

 

Deel 1 van de lezing staat in mijn blog van augustus 2017 (zie Archief).
Deel 2 van Imitatie en Verbeelding volgt nu.

Kritische vragen
Bovengenoemde kritiek raakte toch aan mijn twijfels over eigen werk. Allerlei vragen lieten me jarenlang niet los:
● Is naturalistische kunst eigenlijk hetzelfde als kopiëren?
● Is het een lagere kunstvorm? Saai?
● Veel mensen houden van dit soort werk, maar dat betekent niet dat het relevante kunst is.
● Voegt het iets toe? Tenslotte is de echte wereld er al. Daar moet je iets mee doen, aan toevoegen.
● Moet je je persoonlijke gevoelens niet in je kunst leggen?

 

drawing I don't know any more

I don't know any more, pencil-eraser-paper

Goede kunst, wie beoordeelt dat?
Het hedendaagse realisme in Nederland bloeit nu al zo’n dertig jaar. Dat is heel bijzonder in Europa. Toch wordt doorgaans deze kunst nog steeds door de officiële kunstinstellingen en media genegeerd, of erger, verworpen. Na dertig jaar is dat heel vreemd. Een cultuurschat wordt zo aan het grotere publiek onthouden.

Februari dit jaar nog schreef Joyce Roodnat in de NRC over exposanten in Museum More, waaraan ook Henk Helmantel deelnam:

“Dick Ket lijkt een realist, maar eigenlijk valt hij bij de andere drie uit de toon, met zijn ostentatieve nieuwsgierigheid naar de abstracte kracht van kleuren en composities. Mankes en Verster attaqueren hun onderwerp eigengereid en in spagaat: ze verbeelden het steevast teder en heftig tegelijk. Henk Helmantel is daarentegen een zakelijke realist. Precisie is leidraad, gevoel wil hij er niet bij hebben. Dat houdt hij voor zichzelf.
Vergelijk deze vier kopstukken en je ziet dat het realisme gevaarlijk is. Virtuositeit is geboden. Maar ‘net een foto’ is géén compliment. ‘Net echt’ nog minder. De realistische kunstenaar moet bereid zijn zich bloot te geven, anders wordt zijn schilderij een plaatje.”1)

Henk Helmantel. Stillife with Cheese and Eggs

Henk Helmantel. Stillife with Cheese and Eggs, oil on panel, 1987, Collection Museum MORE. Photo Art Revisited.

Ik heb niets tegen persoonlijke gevoelens in de kunst. Het is een romantisch concept en er zijn prachtige romantische kunstwerken gemaakt. Maar er lijkt een consensus te bestaan dat persoonlijkheid, gevoelens van de kunstenaar altijd boven alles gaan, terwijl andere benaderingen uitgesloten worden of verworpen. Terwijl Helmantel zich richt op pure schoonheid, of in zijn eigen woorden, het hemelse.
Hoewel niet helemaal hetzelfde, doet het me denken aan Giorgio Vasari die erop wees dat naast imitatie en inventie goede kunst ook stijl en maniera moest bezitten, een persoonlijke artistieke elegante stijl.2) Het is waar: een eigen stijl voegt iets toe aan de kunst.

Goed, je zou kunnen zeggen dat mijn ontwikkeling tot nu toe precies de verkeerde kant op is gegaan. Zo’n twintig jaar geleden schilderde ik De schilderes en haar model, zie de afbeelding links. Rechts een recenter werk: Daphne. Het is gegaan van een losse toets, vrije kleuren en vrije verbeelding naar naturalisme. En naturalisme is minder gericht op stijl en handschrift.

Van de Riet, Drawing Model and Daphne

Gezien van de Riet. Left: Drawing her model, acryl/oil on linnen, 1996, and right: Daphne, oil on canvas, 2016

Ja, in mijn beginjaren experimenteerde ik veel en was mijn handschrift doorgaans zeer persoonlijk en spontaan. Werken van die periode zullen nooit versleten worden voor kopieën of foto’s. Waarom had ik in ’s hemels naam gekozen voor een meer natuurgetrouwe schildertrant? Dat heeft de zaken alleen maar gecompliceerd!
Het gekke was: ik kon er niks aan doen. Meer en meer wilde ik de schoonheid die ik zag vieren, die moest ik mij eigen maken.

De Oude Grieken
Zou het zo kunnen zijn dat de geschiedenis van de kunst al eerder discussies had meegemaakt over deze kwestie? Ik begon een zoektocht.
De Oude Grieken hadden grote waardering voor het naturalistische detail. Vogels moesten geschilderde druiven als echt zien en er op pikken. Een anekdote over Apelles illustreert duidelijk hun bewondering voor nabootsing. Het paard dat hij schilderde was zo levensecht, dat het paard van Alexander de Grote spontaan gehinnikt zou hebben toen hij het zag.

De Grieken hadden duidelijke opvattingen over verbeelding. De kunstenaar moest de platonische Idee voor ogen hebben, de volmaakte vorm, de bovennatuurlijke schoonheid van het object dat hij wilde weergeven. Dat kwam niet zomaar tot stand, want modellen waren slechts gewone stervelingen. Zelfs het mooiste menselijke lichaam kon dikke enkels hebben. Nou, in dat geval moest je de enkels van iemand anders nemen! Door zo te idealiseren zou de kunstenaar de pure nabootsing overstijgen.
Dus daar hebben we het: Imitatie en Verbeelding...

Aphrodite and Alexander as Hunter.jpg

After Praxiteles. Aphrodite, and After Lysippus. Alexander as hunter, both 4th century BC

Maar plotseling sprong ik overeind. Ik las over de beeldhouwer Lysippus, die werkte aan het hof van Alexander. Hij wilde overbrengen wat hij zag op een naturalistische manier! Niet door de bestaande, door de oude meesters ontwikkelde regels na te volgen over de volmaakte schoonheid, maar door zijn eigen waarneming. We weten weinig met zekerheid over Lysippus. Maar het aan hem toegeschreven beeld, Alexander de jager, toont zonneklaar een naturalistisch realisme. Nog altijd genieten ontelbare mensen er van.
Ik was blij met deze Lysippus.

1) Roodnat, Joyce. “Met drift geschilderde ‘kleine onderwerpen’ “. NRC, 2018-02-28.
2) Vasari, Giorgio. Lives of the Artists. Volume 1. Introduction by George Bull. London, 1987. p. 19-20.
Imitatie en Verbeelding gaat verder in de volgende blogs.


Galería Artelibre, ‘twenty years, in 20x20’

Galería Artelibre nodigde me uit om aan diens virtuele galerie deel te nemen, in de categorie ‘Grandes Autores’. Deze Spaanse galerie heeft kunstenaars op de site als Anders Zorn, Natalie Holland, David Kassan.

Galería Artelibre Artistas del mes

De galerie timmert al twintig jaar aan de weg voor realisme, op internationaal niveau. Dat steelt mijn hart! Om het twintigjarig bestaan te vieren komt er een expositie ‘Twenty years, in 20x20’, - alle werken van 20x20cm -, die verschillende steden in Spanje aandoet, waaronder Barcelona, in het MEAM, Museo Europeo de Arte Moderno. Mijn werk doet ook mee!

Link: http://artelibre.net/autor/27050


Kunstkaarten, kalender en agenda

Kunst uitgever Bekking&Blitz heeft agenda’s en kalenders voor 2019 uitgebracht. Mijn werk staat er ook in, tussen kunstenaars als Sorolla, Sargent, Kenne Grégoire.

Kunst weekalender en aganda's Bekking&Blitz

Kunst weekalender en aganda's Bekking&Blitz

In Brugge ontdekte ik een kunstkaart van mijn werk in het Groeningemuseum; ik mocht het niet fotograferen, maar toen ik het toch deed, draaide de beambte zijn hoofd even de andere kant op. Sympathiek!
In het Drents Museum zag ik ook een kunstkaart van mij, plus mijn boek. Stimulerend!

Het zijn de kleine dingen die het doen. Koopt u eens zo’n agenda, kalender, of kaart? Dan doet u mij een groot plezier! Het helpt de zo nodige naamsbekendheid.

Groeninge en Drents Museum cards and book Gezien van de Riet

Groeninge en Drents Museum cards and book

And:
Galería Artelibre, site and ‘twenty years, in 20x20’.
Kunstkaarten, kalender en agenda van Kunst Uitgeverij Bekking&Blitz


Dürer, A Draftsman Making a Perspective Drawing of a WomanIn May 2018 I gave a lecture, Imitation and Imagination, at TRAC2018 (The Representational Art Conference) in The Netherlands, together with Ernst van de Wetering, the world’s foremost authority on Rembrandt. His contribution was about Rembrandt and assessing quality. He compared works of Rembrandt with works of his pupils. His lecture  was  based  on:

A  CORPUS  OF  REMBRANDT  PAINTINGS  Volume  V  Chapter  IV  with  the  title:  On  quality:  Comparative  remarks  on  the  function  of  Rembrandt’s  pictorial  mind  (pp.  283  –  310).  Freely  accessible  in  The  Rembrandt  Database:

http://rembrandtdatabase.org/literature/corpus?tmpl=pdf&pdf=/images/corpus/CorpusRembrandt_5.pdf

Rembrandt, Abraham's sacrifice and Unknown, Abraham's sacrifice

Rembrandt, Abraham's sacrifice and
Unknown, Abraham's sacrifice

My lecture was on naturalistic realism, the area of tension between imitation and imagination in the classical art, including the contemporary variant.
Naturalism is one of many expressions of representational art, one with a very high degree of imitation.
See for example a comment with regard to a pretty realistic painting, on facebook (28-10-2014):

Huysman. Street in Utrecht i

Gerard Huysman. Utrecht, street in backlight, oil on panel, 2013

“I can’t understand why an artist would work so hard to make a painting like this that is so much like a photo. That’s what cameras are for. I can see the artist’s skill, but not the soul.”

 

This prejudice is often heard. Because really: isn’t imitation getting in the way of imagination? Exactly! No soul, no artistic creativity. And that’s what this discussion is all about.
I will contest the opinion that naturalism lacks imagination.

Part 1 of the lecture is in my earlier blog (see archive, august 2017).
Part 2 of Imitation and Imagination is following now.

However, the criticism does fit in with my doubts about my own work. For years I was haunted by questions:
● Is naturalistic realism actually the same as copying?
● Is it a lower form of art? Boring?
● A lot of people enjoy this kind of work, but that doesn’t mean it is relevant art.
● Does it add something? After all, reality, the real world, is already there. You should do something to it, with it.
● Shouldn’t you put your personal feelings into your art?

drawing I don't know any more

I don't know any more, pencil-eraser-paper

Good art, who judges?
Contemporary realism in the Netherlands has been flourishing for about thirty years now. This is exceptional in Europe. Nevertheless the official art institutions and the media mostly neglect its existence. After thirty years this is strange. The wider public is deprived of a cultural treasure.
Recently a journalist wrote in a prestigious Dutch newspaper that realism can be dangerous, in the context of great skill. Yes, virtuosity is a must, she writes, but the comment ‘It looks like a photo’ is not a compliment. ‘It looks like the real thing’ even less. The artist has to expose himself, otherwise his painting will be only an illustration, not more than a picture. She mentions Henk Helmantel, who said not to be in search for expressing his personal feelings.1 In her interpretation he is doomed to produce mere illustrations, far from high art.

Henk Helmantel. Stillife with Cheese and Eggs

Henk Helmantel. Stillife with Cheese and Eggs, oil on panel, 1987, Collection Museum MORE. Photo Art Revisited.

Nothing against personal feelings in art. It is a romantic concept and we have seen great romantic art. But there seems to be a consensus that the personality, the feelings of the artist are primordial, while other approaches are excluded or rejected.
Although it’s not quite the same, this reminds me of Giorgio Vasari who pointed out that besides imitation and invention, good art should possess style and maniera, a personal artistic elegant style.2 True, a style of one’s own will add something to the art.

Well, you could say that my development until now just seems to have taken the wrong direction. Some twenty years ago I made The painter and her model, see the picture on the left. On the right a recent work: Daphne. It went from a loose touch, free colors and free imagination to naturalism.
And naturalism is less focussed on style and handwriting.

Van de Riet, Drawing Model and Daphne

Gezien van de Riet. Left: Drawing her model, acryl/oil on linnen, 1996, and right: Daphne, oil on canvas, 2016

Yes, in my beginner’s years I experimented a lot and I often had a personal spontaneous handwriting. The works of that period will never be dubbed copies or photos. Why on earth did I choose a more naturalistic way of painting? It only complicated things!
The crazy thing was: I couldn’t help myself. More and more I wanted to celebrate the beauty I had seen, to make it my own.

Ancient Greeks
Could it be that the history of art had witnessed earlier discussions about this question? I started on a search.
The Ancient Greeks had a great appreciation of the naturalistic detail. Birds should see painted grapes as real and try to pick them. An anecdote about Apelles clearly illustrates their admiration for imitation. The horse he painted was so life-like, that it is said that the horse of Alexander the Great started whinnying spontaneously on seeing it.

The Greeks had clear views on imagination. The artist should have in mind the Platonic Idea, the perfect form, the supernatural beauty of the object he wanted to portray. This did not come about automatically, because models were only ordinary mortals. Even the most beautiful human body could have fat ankles. Well, in that case you would take somebody else’s ankles!
Idealizing thus, the artist would transcend pure imitation.
So there we have it: Imitation and Imagination...

Aphrodite and Alexander as Hunter.jpg

After Praxiteles. Aphrodite, and After Lysippus. Alexander as hunter, both 4th century BC

But suddenly I jumped up. I read about the sculptor Lysippus, who worked at Alexander’s court. He wanted to convey what he saw in a naturalistic manner! Not following the current rules for perfect beauty, developed by the old masters, but his own observation.
We don’t know much for sure about Lysippus. But the sculpture attributed to him, Alexander the hunter, clearly shows a naturalistic realism. Whoever made it, this artist was capable of far-reaching imitation.
I was happy about this Lysippus.

1) Roodnat, Joyce. “Met drift geschilderde ‘kleine onderwerpen’ “. NRC, 2018-02-28.
2) Vasari, Giorgio. Lives of the Artists. Volume 1. Introduction by George Bull. London, 1987. p. 19-20.
Imitation and Imagination will continue in the coming blogs.


Galería Artelibre ’20 years, in 20x20’

Galería Artelibre invited me to participate in its virtual gallery, in the category of Grandes Autores. This Spanish gallery has artists on its site like Anders Zorn, Natalie Holland, David Kassan.

Artelibre-artistas-del-mes

It is promoting realism internationally, already for twenty years, and that is heart-warming, I think! A special exhibition will celebrate their twenty years anniversary, “20 years, in 20x20” (all works will be 20x20cm). It will travel through Spain, and also visit MEAM, Museo Europeo de Arte Moderno, in Barcelona. My work will be part of it!

Link: http://artelibre.net/autor/27050


 

Calendar, diary, cards

Art editor Bekking&Blitz has published art diaries and calendars for 2019. A work of mine figures between artists like Sorolla, Sargent, Kenne Grégoire.

Kunst weekalender en aganda's Bekking&Blitz

Kunst weekalender en aganda's Bekking&Blitz

In Brugues I saw an art card of my work in the Groeningemuseum, but it was forbidden to take a photo of it. I explained that it was a work of mine, but no way. Still, I disobeyed and the officer kindly pretended not to see it.

Groeninge en Drents Museum cards and book Gezien van de Riet

Groeninge en Drents Museum cards and book

In the Drents Museum of Assen there was another art card, and my book. Stimulating! This helps the brand awareness. It’s the small things that count!

Translation NL-EN: Jeroen Strengers

linkedin facebook pinterest youtube rss twitter instagram facebook-blank rss-blank linkedin-blank pinterest youtube twitter instagram