On my birthday, April 21, 2022, a miracle happened.

Signing the transfer documents of works of art by Gezien van de Riet. fltr: Roberto Calzadilla, Rogelio Mayta and Luis Oporto

Signing the transfer documents of works of art by Gezien van de Riet.
fltr: Roberto Calzadilla, Rogelio Mayta and Luis Oporto

About 500 works of art of mine were transferred to Bolivia. Yes, I can write that in its full meaning: to Bolivia, to the people of that country. Bolivia, which I came to love so much, where I lived and worked for over ten years.

Rogelio Mayta and Luis Oporto show the document of the transfer

Rogelio Mayta and Luis Oporto show the document of the transfer

The ceremony took place in the Ministry of Foreign Affairs. This ministry transferred my works to the Fundación Cultural del Banco Central de Bolivia. The documents were signed under the colorful flags.
The work will be kept at the highest level. It is the most beautiful place, especially because of the vision of the Fundación Cultural, about which more later. It's a great honour. I'm going to walk next to my shoes.

Paintings in the Ministry of Foreign Affairs

Paintings in the Ministry of Foreign Affairs

In the beautiful salon Tiahuanacu of the ministry, the paintings were mounted on easels.

A table with illustrations

A table with illustrations

On a table lay brochures with my illustrations, and watercolors for slideshows and video. The material provides a picture of the indigenous peoples of Bolivia.

Journalists at work

Journalists at work

 

Roberto Calzadilla Sarmiento, Ambassador of Bolivia to the Netherlands

Roberto Calzadilla Sarmiento, Ambassador of Bolivia to the Netherlands

Roberto Calzadilla Sarmiento, Ambassador of Bolivia to the Netherlands, had personally taken care of a safe transport.
Quotes from his speech:
“Mrs Van de Riet has worked in Bolivia for ten years as a sociologist. It is good to recall that in 1981 she met Lucila de Morales, the president of the young Peasant Women’s Union 'Bartolina Sisa'. Gezien then made a drawing for a poster for the meeting where Lucila de Morales spoke.

Pamphlet for the meeting with Lucila de Morales, May 6, 1981, Netherlands

Pamphlet for the meeting with Lucila de Morales, May 6, 1981, Netherlands

After that, Gezien went to Bolivia where she also worked extensively with the Housewives Federation of La Paz. During that time, she enrolled at the La Paz Art Academy to further develop her art.”

“I believe that this is a legacy that Dutch development cooperation has left in Bolivia, this commitment to support the various social organisations.
Mrs. Van de Riet's husband has worked in the restoration of the archives of the Miners' Union of Bolivia, because during the years of the military dictatorship, this union history of the miners was lost.”

Miner, oil on prepared paper, 1988, 43x43cm

Miner, oil on prepared paper, 1988, 43x43cm

“So this Dutch couple has shown a strong bond with Bolivia. They felt part of our process of change.”

“We are pleased to have contributed to this. That is also an example of the "diplomacy of the peoples".”

Roberto Calzadilla's special approach accelerated the process. He personally carried the work with the diplomatic post. Eduardo Rodríguez Veltze should also be mentioned here. As ambassador at the time, he had already made agreements with the Fundación Cultural in 2019. Due to a change of government and Corona, the process was interrupted.

 

Rogelio Mayta, Minister of Foreign Affairs of Bolivia

Rogelio Mayta, Minister of Foreign Affairs of Bolivia

Rogelio Mayta, Bolivia's Foreign Minister, said:

“Like so many people born in other latitudes, Gezien van de Riet fell in love with Bolivia and the Bolivians. Our goal of the social struggle also became her life goal. And for years she has been with us in our pursuit of building our Plurinational State - since the first steps where this was still an embryonic idea.
Well, Gezien has left us her work, or that part of her work that represents the Bolivians, in different activities, at different times. Through her art she shows us ourselves through a European lens. But it was the friendly gaze of someone with a warm feeling, expressed in paintings and watercolors, also through our own art forms, and also with a pedagogical purpose, through a lot of illustrations.”

“Through this art we can, in a sense, give shape to intercultural diplomacy.”

“It only remains for me to thank Gezien from a distance because she accompanied us for several years in the path that our people have traveled, shared joys and sorrows, and was in a sense also a Bolivian, through her art. Thanks a lot!"

Luis Oporto Ordóñez

Luis Oporto Ordóñez, President of the Cultural Foundation of the Central Bank of Bolivia

Luis Oporto Ordóñez, President of the Cultural Foundation of the Central Bank of Bolivia,
points to the Constitution (2009), which states that Bolivia has a duty to record, preserve, restore, disseminate and promote the cultural heritage of the Bolivian people. This is the mission of the Cultural Foundation.
Plurinational State of Bolivia means that the own culture of the different indigenous peoples can be preserved. They have the right to self-government within the framework of one state.
The current government is based on the popular organizations.

Logo of the Cultural Foundation of the Central Bank of Bolivia

Logo of the Cultural Foundation of the Central Bank of Bolivia

Luis Oporto:

“The work that we see here, repatriated from the Netherlands (…) comes from the artist called Gezien van de Riet.”

“She has (…) worked together with social movements, such as the Peasant Womens’ Union 'Bartolina Sisa'. She was always there and left a body of work that now also has to be registered.

MuurschilderiMural 'From early in the morning until late at night' in the Hospital Holandes, El Alto, Bolivia,

Mural 'From early in the morning until late at night' in the Hospital Holandes, El Alto, Bolivia, by Gezien van de Riet, Alberto Medina and Filhy Torrelio, 1997

It is a body of work partly consisting of a mural, which is an illustration of the will of the Plurinational State to protect the health of the Bolivians. That mural by Gezien van de Riet is located in the Hospital Holandés (Dutch Hospital near La Paz, in El Alto).”

In the waiting room of the Hospital Holandes

In the waiting room of the Hospital Holandes

Oporto announced that the Museo Nacional de Arte, the National Art Museum, will exhibit my work at the end of this year, “so that the entire Bolivian population can admire it.” This is special: the Fundación Cultural believes that culture should be there for everyone. Traveling exhibitions are also organized for this purpose. The Museo Nacional de Arte is part of the Fundación Cultural.

Oporto also recalled the work of Jeroen Strengers:

“Jeroen Strengers was the one who realized the recovery of this historical heritage of the Miners' Union, which had practically disappeared with the dictatorship of García Meza.”

“He is part of that army of archivists that we have registered in the Biographical Dictionary of Archivists of Bolivia, published by the Vice-Presidency of the Plurinational State of Bolivia, first in 2012 and then in 2016. That work records the project of organizing, collating and reconstructing the miners' archive.”

 

Director of SIDIS, Jeroen Strengers, 2nd from left, presents his book 'La Asamblea Popular' under the auspices of the Federación of Miners. Right Edgar Ramires, president of the Federation of Miners' Unions.

Director of SIDIS, Jeroen Strengers, 2nd from left, presents his book 'La Asamblea Popular' under the auspices of the Federación of Miners. Right Edgar Ramires, president of the Federation of Miners' Unions.

 

Jeroen Strengers, Luis Oporto

Jeroen Strengers, 2nd from left, with Luis Oporto, 2nd from right, in the Archives of Comibol, 2007

The three speakers had worked hard on it. Their words touched us deeply, precisely because our intentions were so well understood, precisely because we experienced the social commitment of the Fundación Cultural that also drove us. Their appreciation is unforgettable. When we saw the video, we were both moved.

Also present were Fredy Mamani, Bolivia's Deputy Foreign Minister, and Iván Castellón, Director of the Museo Nacional de Arte.

Gregoria Reina Vallejos

Gregoria Reina Vallejos, the Education Secretary of the National Federation of Indian Peasant Women of Bolivia 'Bartolina Sisa' with Luis Oporto with the brochure and the painting

And a special surprise: the National Confederation of Peasant Women of Bolivia 'Bartolina Sisa' was also represented. I illustrated their first brochures. See story in my blog 16: www.gezienvanderiet.nl/blog-es

First brochure of the National Federation of Indian Peasant Women of Bolivia 'Bartolina Sisa', 1985

First brochure of the National Federation of Indian Peasant Women of Bolivia 'Bartolina Sisa', 1985

Gregoria Reina Vallejos, the Education Secretary, represented the Confederation, along with other members. Her shawl was decorated with the emblem of the Confederation, Bartolina Sisa, born in 1750. Bartolina was a legendary fighter against Spanish oppression. Roadblocks were already organized by the Indian population back then.

.

fltr: Roberto Calzadilla, Rogelio Mayta, Gregoria Reina Vallejos and Luis Oporto with the transfer document

fltr: Roberto Calzadilla, Rogelio Mayta, Gregoria Reina Vallejos and Luis Oporto with the transfer document

 

looking at ilustraciones

fltr: Gregoria Reina Vallejos, Rogelio Mayta, Iván Castellón, Director del Museo Nacional de Arte, David Aruquipa

 

fltr: Roberto Calzadilla, Iván Castellón, Director of the National Museum of Art of Bolivia Rogelio Mayta, Luis Oporto and Gregoria Reina Vallejos

fltr: Roberto Calzadilla, Iván Castellón, Director of the National Museum of Art of Bolivia Rogelio Mayta, Luis Oporto and Gregoria Reina Vallejos

 

fltr: Two members of the 'Bartolinas', Gregoria Reina Vallejos, David Aruquipa, Luis Oporto and others

fltr: Two members of the 'Bartolinas', Gregoria Reina Vallejos, David Aruquipa, Luis Oporto and others

 

David Aruquipa with two paintings

David Aruquipa with two paintings

David Aruquipa, Head of Culture Management of the Cultural Foundation of the Central Bank of Bolivia, facilitated the transfer process in a stimulating and effective way. He also took care of the photos of the transfer. I am grateful to him for that.

Illustrations
I tried to turn the illustrations into art in which the Indian population would be the main subject, in which they played the leading role.

 

From 'Pregnancy', the couple, watercolor,

From 'Pregnancy', the couple, watercolor, 20x30cm, Gezien van de Riet

I did my very best and hoped that my illustrations would strengthen their self-image standing up for their rights. I aimed for an aesthetic level that people could enjoy. That way I could make a small contribution.

 

From 'Pregnancy', serious conversation, watercolor

From 'Pregnancy', serious conversation, watercolor, 20x30cm, Gezien van de Riet

Art in general was not intended for the indigenous population. They were rarely depicted as real people. However, when people are portrayed in a true and beautiful way, recognition is possible and love and pride can be aroused. This was my motivation, although I still had a lot to learn.

 

Gezien van de Riet attends a party on the Altiplano

Gezien van de Riet attends a party on the Altiplano

So I went to Bolivia as a sociologist and returned as a painter.


Exhibitions:

Kunstzaal van Heijningen. May 20 – June 16. Open: Wednesday to Saturday from 12:00 to 17:00 and Sunday from 13:00 to 17:00. www.kunstzaalvanheijningen.nl

Museum Møhlmann. 'The Master's Hand', Beyond Painting. The appearance of (my) 1956.
April 3 – July 31. Appingdam. Open: Friday, Saturday, Sunday from 1:00 PM to 5:00 PM.
https://www.museummohlmann.nl/

Museum Møhlmann, Independent Realists Exhibition, late September – late December.

Museo Nacional de Arte, late 2022, La Paz, Bolivia. More later.


Jeroen Strengers: Translation NL - EN


 

En mi cumpleaños, el 21 de abril de 2022, sucedió un milagro.

 

Firma de los documentos de transferencia de obras de arte de Gezien van de Riet. De izq. a der. Roberto Calzadilla, Rogelio Mayta y Luis Oporto

Firma de los documentos de transferencia de obras de arte de Gezien van de Riet.
De izq. a der. Roberto Calzadilla, Rogelio Mayta y Luis Oporto

Unas 500 obras de arte mías fueron entregadas a Bolivia. Sí, puedo escribir eso en todo su sentido: a Bolivia, a la gente de ese país. Bolivia, que llegué a amar tanto, donde viví y trabajé durante más de diez años.

 

Rogelio Mayta y Luis Oporto muestran el documento del traspaso

Rogelio Mayta y Luis Oporto muestran el documento del traspaso

La ceremonia tuvo lugar en el Ministerio de Relaciones Exteriores. Este ministerio transfirió mis obras a la Fundación Cultural del Banco Central de Bolivia. Las firmas fueron puestas bajo las vistosas banderas.
El trabajo se conservará en más alto nivel. Es el lugar más hermoso, sobre todo por la visión de la Fundación Cultural, de la que hablaremos más adelante. Es un gran honor. Voy a caminar al lado de mis zapatos.

 

Pinturas en el Ministerio de Relaciones Exteriores

Pinturas en el Ministerio de Relaciones Exteriores

En la hermosa sala Tiahuanacu del ministerio, se montaron los cuadros sobre caballetes.

 

Una mesa con ilustraciones.

Una mesa con ilustraciones.

Sobre una mesa había folletos con mis ilustraciones y acuarelas para presentaciones de diapositivas y videos. El material proporciona una imagen de los pueblos indígenas de Bolivia.

 

Periodistas en el trabajo

Periodistas en el trabajo

 

Roberto Calzadilla Sarmiento, Embajador de Bolivia en Holanda

Roberto Calzadilla Sarmiento, Embajador de Bolivia en Holanda

Roberto Calzadilla Sarmiento, Embajador del Estado Plurinacional de Bolivia ante el Reino de los Países Bajos, había asegurado en persona un cruce seguro.
Citas de su discurso:

“La señora Van de Riet ha trabajado en Bolivia durante diez años como socióloga. Es bueno recordar que en 1981 conoció a Lucila de Morales, la presidenta de la Federacíon de Mujeres Campesinas de Bolivia 'Bartolina Sisa'. Gezien entonces hizo un dibujo para un cartel de la reunión donde habló Lucila de Morales.

 

Volante del encuentro con Lucila de Morales, 6 de mayo de 1981, Países Bajos

Volante del encuentro con Lucila de Morales, 6 de mayo de 1981, Países Bajos

Después de eso, Gezien se fue a Bolivia donde también trabajó extensamente con la Federación de Amas de Casa de La Paz. Durante su estadía, también se matriculó en la Academia de Arte de La Paz para desarrollar aún más su arte”.

“Creo que esta es una huella que ha dejado la cooperación holandesa para el desarrollo en Bolivia, este compromiso de apoyar a las distintas organizaciones sociales. El esposo de la señora Van de Riet ha trabajado en la restauración de los archivos de la Federación de Mineros de Bolivia, pues durante los años de la dictadura militar se perdió esta historia sindical de los mineros.”

 

Minero, óleo sobre papel preparado, 1988, 43x43cm

Minero, óleo sobre papel preparado, 1988, 43x43cm

“Así que esta pareja holandesa ha mostrado un fuerte vínculo con Bolivia. Se sintieron parte de nuestro proceso de cambio”.

“Nos complace haber contribuido a esto. Ese es también un ejemplo de la "diplomacia de los pueblos".”

Roberto Calzadilla aceleró el proceso de la entrega en una manera special. Él personalmente llevó las obras con el cargo diplomático. Cabe mencionar aquí también a Eduardo Rodríguez Veltze. Como embajador en ese momento, ya había hecho convenios con la Fundación Cultural en 2019. Debido a un cambio de gobierno y Corona, el proceso se interrumpió.

 

Rogelio Mayta, Ministro de Relaciones Exteriores de Bolivia

Rogelio Mayta, Ministro de Relaciones Exteriores de Bolivia

Rogelio Mayta, Canciller de Bolivia, habló:

“Como tantas personas nacidas en otras latitudes, Gezien van de Riet se enamoró de Bolivia y de los bolivianos. Nuestro objetivo de la lucha social también se convirtió en su objetivo de vida. Y lleva años acompañándonos en nuestra búsqueda de la construcción de nuestro Estado Plurinacional, desde los primeros pasos en los que aún era una idea embrionaria.

Bueno, Gezien nos ha dejado su trabajo, o esa parte de su trabajo que representa a los bolivianos, en diferentes actividades, en diferentes momentos. A través de su arte nos muestra a sí misma, a través de una lente europea. Pero la mirada amable de alguien con un sentimiento cálido, expresado en pinturas y acuarelas, también a través de nuestras propias formas de arte, y también con una finalidad pedagógica, a través de muchas ilustraciones.”

“A través de este arte podemos, en cierto sentido, dar forma a la diplomacia intercultural”.

“Solo me queda agradecer a Gezien a la distancia por su acto, y porque nos acompañó durante varios años en este camino de nuestro pueblo, y compartió alegrías y tristezas, y en cierto sentido también fue boliviana, a través de su arte. ¡Muchas gracias!"

 

Luis Oporto Ordóñez, Presidente de la Fundación Cultural del Banco Central de Bolivia

Luis Oporto Ordóñez, Presidente de la Fundación Cultural del Banco Central de Bolivia

Luis Oporto Ordóñez, Presidente de la Fundación Cultural del Banco Central de Bolivia,
señala la Constitución (2009), que establece que Bolivia tiene el deber de registrar, conservar, restaurar, difundir y promover el patrimonio cultural del pueblo boliviano. Esta es la misión de la Fundación Cultural.
Estado Plurinacional de Bolivia significa que se puede preservar la cultura propia de los diferentes pueblos indígenas. Tienen derecho al autogobierno en el marco de un solo Estado.
El gobierno actual se basa en las organizaciones populares.

 

Logotipo de la Fundación Cultural del Banco Central de Bolivia

Logotipo de la Fundación Cultural del Banco Central de Bolivia

Luis Oporto:

“La obra que vemos aquí, repatriada de los Países Bajos (…) proviene de la artista llamada Gezien van de Riet”.

“Siempre ha colaborado con movimientos sociales, como la Federación de Mujeres Campesinas 'Bartolina Sisa'. Siempre estuvo ahí y dejó una obra que ahora también hay que registrar.

 

Mural 'Desde la madrugada hasta anochecer' en el Hospital Holandes, El Alto, Bolivia, por Gezien van de Riet, Alberto Medina y Filhy Torrelio, 1997

Mural 'Desde la madrugada hasta anochecer' en el Hospital Holandes, El Alto, Bolivia, por Gezien van de Riet, Alberto Medina y Filhy Torrelio, 1997

Es una obra compuesta en parte por un mural, que es una ilustración de la voluntad del Estado Plurinacional de proteger la salud de los bolivianos. Ese mural de Gezien van de Riet está ubicado en el Hospital Holandes” (en El Alto, cerca de La Paz).

 

En la sala de espera del Hospital Holandes

En la sala de espera del Hospital Holandes

Oporto anunció que muy pronto el Museo Nacional de Arte exhibirá mi obra, “para que toda la población boliviana la admire”. La Fundación Cultural administra el Museo Nacional de Arte. El museo quiere conseguir que la cultura llegue a toda la población. También se organizan exposiciones itinerantes con este fin.

Luis Oporto también recordó a Jeroen Strengers:

“Jeroen Strengers fue quien realizó la recuperación de este patrimonio histórico de la Federación de Mineros, que prácticamente había desaparecido con la dictadura de García Meza”.

“El es parte de ese ejército de archiveros que tenemos registrados en el Diccionario Biográfico de Archiveros de Bolivia, publicado por la Vicepresidencia del Estado Plurinacional de Bolivia, primero en el 2012 y luego en el 2016. Ese trabajo registra el proyecto de organizar, cotejar y reconstruir el archivo minero”.

 

Director de SIDIS, Jeroen Strengers, segundo desde la izquierda, presenta su libro 'La Asamblea Popular' bajo los auspicios de la Federación de Mineros. Derecha: Edgar Ramires, presidente de la Federación de Sindicatos Mineros.

Director de SIDIS, Jeroen Strengers, segundo desde la izquierda, presenta su libro 'La Asamblea Popular' bajo los auspicios de la Federación de Mineros. Derecha: Edgar Ramires, presidente de la Federación de Sindicatos Mineros.

 

Jeroen Strengers, segundo desde la izquierda, con Luis Oporto, segundo desde la derecha, en los Archivos de Comibol, 2007

Jeroen Strengers, segundo desde la izquierda, con Luis Oporto, segundo desde la derecha, en los Archivos de Comibol, 2007

Sus palabras nos tocaron profundamente, precisamente porque se entendieron muy bien nuestras intenciones, precisamente porque sentimos el compromiso social de la Fundación Cultural que también nos impulsaba. Su reconocimiento es inolvidable. Cuando vimos el video, ambos nos emocionamos.

También estuvieron presentes Fredy Mamani, Vicecanciller de Bolivia, e Iván Castellón, Director del Museo Nacional de Arte de Bolivia.

 

Gregoria Reina Vallejos

Gregoria Reina Vallejos, Secretaria de Educación de la Confederación Nacional de Mujeres Campesinas de Bolivia 'Bartolina Sisa' y Luis Oporto con el folleto y el cuadro

Y una sorpresa más: también estuvo presente la Confederación Nacional de Mujeres Campesinas de Bolivia 'Bartolina Sisa'. Ilustré sus primeros folletos. Véase la historia en mi blog 16: www.gezienvanderiet.nl/blog-es

Primer folleto de la Federación Nacional de Campesinos de Bolivia 'Bartolina Sisa', 1985

Primer folleto de la Federación Nacional de Campesinos de Bolivia 'Bartolina Sisa', 1985

La Confederación estuvo representada por Gregoria Reina Vallejos, Secretaria de Educación, junto con otras lideres. Iba vestida con el mantón con el emblema de la Confederación: Bartolina Sisa, nacida en 1750, legendaria luchadora contra el dominio español. Los bloqueos de carreteras ya estaban organizados por la población indígena en ese entonces.

 

De izq. a der. Roberto Calzadilla, Rogelio Mayta, Gregoria Reina Vallejos y Luis Oporto con el documento de transferencia

De izq. a der. Roberto Calzadilla, Rogelio Mayta, Gregoria Reina Vallejos y Luis Oporto con el documento de transferencia

 

mirando ilustraciones

de izquirda a derecha: Gregoria Reina Vallejos, Rogelio Mayta, Iván Castellón, Director del Museo Nacional de Arte, David Aruquipa

 

De izq. a der. Roberto Calzadilla, Iván Castellón, Director del Museo Nacional de Arte de Bolivia Rogelio Mayta, Luis Oporto y Gregoria Reina Vallejos

De izq. a der. Roberto Calzadilla, Iván Castellón, Director del Museo Nacional de Arte de Bolivia Rogelio Mayta, Luis Oporto y Gregoria Reina Vallejos

 

De izq. a der. Dos integrantes de las 'Bartolinas', Gregoria Reina Vallejos, David Aruquipa, Luis Oporto y otros

De izq. a der. Dos integrantes de las 'Bartolinas', Gregoria Reina Vallejos, David Aruquipa, Luis Oporto y otros

 

David Aruquipa con dos cuadros

David Aruquipa con dos cuadros

David Aruquipa, Jefe de Gestion Cultural de la Fundación Cultural del Banco Central de Bolivia, facilitó el proceso de transferencia de manera estimulante y eficaz. También se encargó de las fotos del traslado. Le estoy agradecida por eso.

Ilustraciones
Traté de convertir las ilustraciones en un arte en el que la población indígena fuera el sujeto, en el que jugaran el papel principal.

 

De 'Embarazo', la pareja, acuarela, 20x30cm, Gezien van de Riet

De 'Embarazo', la pareja, acuarela, 20x30cm, Gezien van de Riet

Hice lo mejor que pude y esperaba que mis ilustraciones fortalecieran su propia imagen defendiendo sus derechos. Apunté a un nivel estético que la gente pudiera disfrutar. De esa manera podría hacer una pequeña contribución.

 

De 'Embarazo', conversación seria, acuarela, 20x30cm, Gezien van de Riet

De 'Embarazo', conversación seria, acuarela, 20x30cm, Gezien van de Riet

El arte en general no estaba destinado a los indígenas. Rara vez fueron representados como personas reales. Sin embargo, cuando se representa a las personas de una manera verdadera y hermosa, es posible el reconocimiento y se pueden despertar el amor y el orgullo. Esta fue mi motivación, aunque todavía tenía mucho que aprender.

 

Gezien van de Riet asiste a una fiesta en el Altiplano

Gezien van de Riet asiste a una fiesta en el Altiplano

Así que me fui a Bolivia como socióloga y regresé como pintora.


Exposiciones:

Sala de arte de Heijningen. 20 de mayo – 16 de junio. Abierto: miércoles a sábado de 12:00 a 17:00 y domingo de 13:00 a 17:00. www.kunstzaalvanheijningen.nl

Museo Møhlmann. 'La mano del maestro', Más allá de la pintura. La aparición de (mi) 1956.
3 de abril – 31 de julio. Appingdam. Abierto: viernes, sábado, domingo de 13:00 a 17:00.
https://www.museummohlmann.nl/

Museo Møhlmann, exposición de realistas independientes, finales de septiembre - finales de diciembre.

Museo Nacional de Arte, finales de 2022, La Paz, Bolivia. Más tarde.


Jeroen Strengers: traducción NL – ES


 

Op mijn verjaardag, 21 april 2022, gebeurde een wonder.

Het tekenen van de documenten van overdracht kunstwerken van Gezien van de Riet. vlnr: Roberto Calzadilla, Rogelio Mayta en Luis Oporto

Het tekenen van de documenten van overdracht kunstwerken van Gezien van de Riet.
vlnr: Roberto Calzadilla, Rogelio Mayta en Luis Oporto

Zo’n kleine 500 kunstwerken van mij werden overgedragen aan Bolivia. Ja, ik kan dat in zijn volle betekenis schrijven: aan Bolivia, aan de bevolking van dat land. Bolivia, waar ik zoveel van ging houden, waar ik ruim tien jaar woonde en werkte.

 

Rogelio Mayta en Luis Oporto tonen het document van de overdracht

Rogelio Mayta en Luis Oporto tonen het document van de overdracht

De ceremonie vond plaats in het Ministerie van Buitenlandse Zaken. Dit ministerie droeg mijn werken over aan de Fundación Cultural del Banco Central de Bolivia. Onder de kleurige vlaggen werden de handtekeningen gezet.
Het werk gaat bewaard worden op de mooiste plek, temeer vanwege de visie van de Fundación Cultural, waarover later meer. Het is een grote eer. Ik ga naast mijn schoenen lopen.

 

Schilderijen in het Ministerie van Buitenlandse Zaken

Schilderijen in het Ministerie van Buitenlandse Zaken

In de prachtige zaal Tiahuanacu van het Ministerie waren schilderijen op ezels gezet.

 

Een tafel met illustraties

Een tafel met illustraties

Op een tafel lagen brochures met mijn illustraties, en aquarellen voor diaseries en video. Het materiaal geeft een beeld van de inheemse volken van Bolivia.

 

Journalisten aan het werk

Journalisten aan het werk

 

Roberto Calzadilla Sarmiento, Ambassadeur van Bolivia in Nederland

Roberto Calzadilla Sarmiento, Ambassadeur van Bolivia in Nederland

Roberto Calzadilla Sarmiento, Ambassadeur van Bolivia in Nederland, had persoonlijk gezorgd voor een veilige overtocht.
Citaten uit zijn verhaal:

“Mevrouw Van de Riet heeft tien jaar in Bolivia gewerkt als sociologe. Het is goed om in herinnering te brengen dat zij in 1981 Lucila de Morales heeft ontmoet, de voorzitster van de jonge Boerinnenbond ‘Bartolina Sisa’. Gezien maakte toen een tekening voor een affiche over de bijeenkomst waar Lucila de Morales het woord voerde.

 

dibujo Lucila de Morales en Holanda, 1981

Lucila de Morales en Holanda, 1981

Daarna ging Gezien naar Bolivia waar ze ook uitgebreid heeft samengewerkt met de Huisvrouwenfederatie van La Paz. Gedurende haar verblijf heeft ze zich ingeschreven bij de Kunstacademie van La Paz, om haar kunst verder te ontwikkelen.”

“Ik geloof dat dit een spoor is dat de Nederlandse ontwikkelingssamenwerking in Bolivia heeft achtergelaten, deze verbondenheid om steun te geven aan de verschillende sociale organisaties.
De echtgenoot van mevrouw Van de Riet heeft gewerkt in de restauratie van de archieven van de Mijnwerkersvakbond van Bolivia, want tijdens de jaren van de militaire dictatuur was deze vakbondsgeschiedenis van de mijnwerkers verloren gegaan.”

 

Schilderij mijnwerker, olieverf op geprepareerd papier

Mijnwerker, olieverf op geprepareerd papier,1988, 43x43cm, door Gezien van de Riet

“Dit Nederlandse echtpaar heeft dus een sterke verbondenheid met Bolivia getoond. Zij voelden zich onderdeel van ons veranderingsproces.”

“Het stemt ons tevreden om hieraan een bijdrage te hebben gegeven. Dat is ook een voorbeeld van de “diplomatie der volken”.

 

Rogelio Mayta, Minister van Buitenlandse Zaken van Bolivia

Rogelio Mayta, Minister van Buitenlandse Zaken van Bolivia

Rogelio Mayta, Minister van Buitenlandse Zaken van Bolivia, sprak:

“Zoals zoveel personen geboren in andere breedtegraden, werd Gezien van de Riet verliefd op Bolivia en de Bolivianen. Ons doel van de sociale strijd werd ook haar levensdoel. En jarenlang was zij samen met ons in ons streven van de opbouw van onze Plurinationale Staat – sinds de eerste stappen waarin dit nog een embrionaal idee was.
Welnu, Gezien heeft ons haar werk nagelaten, of dat deel van haar werk dat de Bolivianen weergeeft, in verschillende activiteiten, op verschillende momenten. Door haar kunst laat ze ons onszelf zien, door een Europese bril. Maar met de bevriende blik van iemand met een warm gevoel, uitgedrukt in schilderijen en aquarellen, ook via onze eigen kunstvormen, en ook met een pedagogisch doel, door middel van heel veel illustraties.”

“Door middel van deze kunst kunnen we in zekere zin de interculturele diplomatie gestalte geven.”

“Mij rest slechts Gezien op afstand te bedanken omdat ze ons in de weg die ons volk heeft afgelegd enkele jaren heeft vergezeld, en lief en leed heeft gedeeld, en in zekere zin ook een Boliviaanse was, door middel van haar kunst. Duizendmaal dank!”

 

Luis Oporto Ordóñez, President van de Culturele Stichting van de Centrale Bank van Bolivia

Luis Oporto Ordóñez, President van de Culturele Stichting van de Centrale Bank van Bolivia

Luis Oporto Ordóñez, President van de Culturele Stichting van de Centrale Bank van Bolivia, wijst op de grondwet (2009), die stelt dat Bolivia de plicht heeft om het cultureel patrimonium van het Boliviaanse volk vast te leggen, te bewaren, te restaureren, te verspreiden en te bevorderen. Dit is de missie van de Culturele Stichting.
Plurinationale Staat Bolivia betekent dat eigen culturen behouden kunnen blijven. De verschillende inheemse volkeren hebben recht op zelfbestuur binnen het raam van één staat.
De huidige regering is gebaseerd op de volksorganisasties.

 

Logo van de Culturele Stichting van de Centrale Bank van Bolivia

Logo van de Culturele Stichting van de Centrale Bank van Bolivia

Luis Oporto:

“Het oeuvre dat we hier zien, gerepatrieerd uit Nederland (…) is afkomstig van de kunstenares genaamd Gezien van de Riet.”

“Altijd heeft ze samengewerkt met de sociale bewegingen, zoals de Boerinnenbond ‘Bartolina Sisa’. Altijd was ze er bij en ze heeft een oeuvre nagelaten dat nu ook geregistreerd moet worden.

 

Muurschildering ‘Van ’s morgens vroeg tot ’s avonds laat’ in het Hospital Holandes, El Alto, Bolivia

Muurschildering ‘Van ’s morgens vroeg tot ’s avonds laat’ in het Hospital Holandes, El Alto, Bolivia, door Gezien van de Riet, Alberto Medina en Filhy Torrelio, 1997

Het is een oeuvre mede bestaande uit een muurschildering, die een illustratie is van de wil van de Plurinationale Staat om de gezondheid van de Bolivianen te beschermen. Die muurschildering van Gezien van de Riet bevindt zich in het Hospital Holandes (Nederlands Ziekenhuis nabij La Paz, in El Alto).”

 

In de wachtkamer van het Hospital Holandes

In de wachtkamer van het Hospital Holandes

“Zeer binnenkort zal het Nationaal Kunstmuseum haar werk exposeren, zodat de hele Boliviaanse bevolking het kan bewonderen.”

Oporto kondigde vast aan dat het Museo Nacional de Arte, Nationaal Kunstmuseum, eind dit jaar mijn werk zal exposeren, “zodat de hele Boliviaanse bevolking het kan bewonderen.” Dit laatste is bijzonder, de Fundación Cultural is van mening dat cultuur er voor iedereen moet zijn. Daartoe worden ook reizende tentoonstellingen georganiseerd. Het Museo Nacional de Arte, het ‘Rijksmuseum’ van Bolivia, valt onder de Fundación Cultural.

Oporto memoreerde eveneens het werk van Jeroen Strengers:

“Jeroen Strengers was degene die het herwinnen van dit historisch erfgoed van de Mijnwerkersbond heeft gerealiseerd, dat met de dictatuur van García Meza praktisch was verdwenen.”

“Hij maakt deel uit van dat leger van archivarissen die wij hebben geregistreerd in het Biografisch Woordenboek van Archivarissen van Bolivia, uitgegeven door het Vicepresidentschap van de Plurinationale Staat Bolivia, eerst in 2012 en daarna in 2016. In dat werk staat het project geregistreerd van het organiseren, bijeenbrengen en reconstrueren van het mijnwerkersarchief.”

Directeur van SIDIS, Jeroen Strengers, presenteert La Asamblea Popular, 2de van links, onder auspiciën van de Federatie van Mijnwerkersbonden. Rechts Edgar Ramirez, voorzitter van de Federatie van Mijnwerkersbonden.

 

Jeroen Strengers, Luis Oporto in het Archief van Comibol, 2007

Jeroen Strengers, 2de van links, met Luis Oporto, 2de van rechts, in het Archief van Comibol, 2007

De drie sprekers hadden er werk van gemaakt. Hun woorden hebben ons diep geraakt, juist omdat onze intenties zo goed werden begrepen, juist omdat wij de sociale bewogenheid proefden van de Fundación Cultural die ons ook dreef. Hun waardering is onvergetelijk. Bij het zien van de video waren we beiden ontroerd.

Aanwezig waren ook Fredy Mamani, Viceminister van Buitenlandse Zaken van Bolivia, en Iván Castellón, Directeur van net Nationaal Kunstmuseum van Bolivia.

 

Gregoria Reina Vallejos, de Secretaris Onderwijs van de Nationale Bond van Indiaanse Boerinnen van Bolivia ‘Bartolina Sisa’ met Luis Oporto met de brochure en het schilderij

Gregoria Reina Vallejos, de Secretaris Onderwijs van de Nationale Bond van Indiaanse Boerinnen van Bolivia ‘Bartolina Sisa’ en Luis Oporto met de brochure en het schilderij

Nog een extra verrassing: de Confederación Nacional de Mujeres Campesinas de Bolivia ‘Bartolina Sisa’ (Nationale Bond van Boerinnen) was ook present. Hun eerste brochures heb ik geïllustreerd. Zie verhaal in mijn blog 16: www.gezienvanderiet.nl/blog-es

 

Eerste brochure van Bartolina Sisa

Eerste brochure van de Nationale Bond van Indiaanse Boerinnen van Bolivia ‘Bartolina Sisa’, 1985

Gregoria Reina Vallejos, de Secretaris Onderwijs, vertegenwoordigde de bond, samen met andere leden. Haar shawl was getooid met het embleem van de bond, Bartolina Sisa, geboren in 1750. Bartolina was een legendarische strijdster tegen de spaanse overheersing. Wegblokkades werden toen al georganiseerd door de inheemse bevolking.

 

vlnr: Roberto Calzadilla, Rogelio Mayta, Gregoria Reina Vallejos en Luis Oporto met het document van overdracht

vlnr: Roberto Calzadilla, Rogelio Mayta, Gregoria Reina Vallejos en Luis Oporto met het document van overdracht

 

Mirando a ilustraciones

De izq. a der. Gregoria Reina Vallejos, Rogelio Mayta, Iván Castellón, Director del Museo Nacional de Arte, David Aruquipa

 

vlnr: Roberto Calzadilla, Iván Castellón, Directeur van het Nationaal Kunstmuseum van Bolivia Rogelio Mayta, Luis Oporto en Gregoria Reina

vlnr: Roberto Calzadilla, Iván Castellón, Directeur van net Nationaal Kunstmuseum van Bolivia, Rogelio Mayta, Luis Oporto en Gregoria Reina Vallejos

 

vlnr: leden van de ‘Bartolinas’, Gregoria Reina Vallejos, David Aruquipa, Luis Oporto

vlnr: Twee leden van de ‘Bartolinas’, Gregoria Reina Vallejos, David Aruquipa, Luis Oporto en anderen

 

David Aruquipa met twee schilderijen

David Aruquipa met twee schilderijen

David Aruquipa, van de Culturele Stichting van de Centrale Bank van Bolivia, bemiddelde het proces van overdracht op stimulerende en doeltreffende wijze. Ook verzorgde hij de foto’s van de overdracht. Ik ben hem dankbaar voor alles wat hij gedaan heeft.

Illustraties
Ik heb geprobeerd om van de illustraties kunst te maken waarin de indiaanse bevolking het onderwerp zou zijn, waarin zíj de hoofdrol speelden.

 

Uit ‘Zwangerschap’, het echtpaar, aquarel, 20x30cm, Gezien van de Riet

Uit ‘Zwangerschap’, het echtpaar, aquarel, 20x30cm, Gezien van de Riet

Ik deed mijn uiterste best en hoopte dat mijn illustraties hun zelfbeeld zou versterken in de strijd voor een rechtvaardige maatschappij. Ik streefde naar een esthetisch niveau waar mensen van zouden kunnen genieten. Op die manier zou ik een kleine bijdrage kunnen leveren.

 

Uit ‘Zwangerschap’, ernstig gesprek, aquarel, Gezien van de Riet

Uit ‘Zwangerschap’, ernstig gesprek, aquarel, 20x30cm, Gezien van de Riet

De gangbare kunst was niet bedoeld voor de inheemse bevolking. Zij werden zelden als levensechte mensen afgebeeld. Echter, wanneer mensen op een ware en mooie manier worden weergegeven is herkenning mogelijk en kan liefde en trots worden opgewekt. Dit was mijn drijfveer, al ik moest nog veel leren.

Gezien van de Riet bij een feest op de Altiplano

Gezien van de Riet woont een feest bij op de Altiplano

Zo ging ik als sociologe naar Bolivia en keerde als kunstschilder terug.


Exposities:

Kunstzaal van Heijningen. 20 mei – 16 juni. Open: woensdag t/m zaterdag van 12.00-17.00 uur en zondag van 13.00 – 17.00 uur. www.kunstzaalvanheijningen.nl 

Museum Møhlmann. ‘De Meesterhand’, Het schilderen voorbij. Het aanzien van (mijn) 1956.
3 april – 31 juli. Appingedam. Open: Vrijdag, zaterdag, zondag van 13.00 tot 17.00 uur.
https://www.museummohlmann.nl/

Museum Møhlmann, Onafhankelijke Realisten Tentoonstelling, eind september – eind december.

Museo Nacional de Arte, eind 2022, La Paz, Bolivia. Later meer.


 

linkedin facebook pinterest youtube rss twitter instagram facebook-blank rss-blank linkedin-blank pinterest youtube twitter instagram